Nie lektury są problemem! CKE pokazuje najczęstsze błędy na maturze z polskiego

Nie lektury są problemem! CKE pokazuje najczęstsze błędy na maturze z polskiego

Nie lektury są problemem! CKE pokazuje najczęstsze błędy na maturze z polskiego

04.10.2026

Nie lektury są problemem! CKE pokazuje najczęstsze błędy na maturze z polskiego

Okazuje się, że sama znajomość lektur nie wystarczy, aby dobrze napisać maturę z języka polskiego, a problemy mogą stanowić nawet najbardziej podstawowe zagadnienia z tego przedmiotu. Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała najnowsze sprawozdanie dotyczące wyników maturalnych z języka polskiego w województwie małopolskim.

Dokument pokazuje, że największe trudności sprawiły zdającym zagadnienia językowe, tworzenie notatki syntetyzującej i precyzyjne formułowanie odpowiedzi.

Z czym uczniowie mieli największy problem

Jednym z najbardziej zaskakujących wniosków jest trudność, jaką sprawiły zdającym zadania opierające się na znajomości środków językowych. W arkuszu znalazły się dwa takie polecenia – jedno w teście “Język polski w użyciu”, a drugie w teście historycznoliterackim.

W pierwszej części arkusza maturalnego maturzyści musieli wyjaśnić, dlaczego wyraz “chmura” użyty w kontekście przechowywania informacji, można uznać za neologizm znaczeniowy. Choć termin ten pojawia się już w szkole podstawowej, to wielu zdających nie potrafiło udzielić odpowiedzi na to zadanie. Niektórzy maturzyści mylili go z przenośnią, a niektórzy - odnosząc słowo do tytułu tekstu Agnieszki Krzemińskiej - próbowali wyjaśniać jego znaczenie przy odwołaniu do gry “Papier, kamień, nożyce”. Wystarczyło natomiast opisać proces nadawania istniejącemu wyrazowi nowego znaczenia.

Jedynie 40% uczniów poprawnie wykonało kolejne zadanie – 12.2 - obejmujące wiedzę z zakresu środków stylistycznych. W poleceniu pojawił się wiersz Antoniego Langego – na jego podstawie trzeba było uzupełnić tabelę, podając nazwy środków, których przykłady podano. Uczniowie zamiast tego wypisywali części mowy, zdania, nazwy przypadków i pojęć teoretycznoliterackich. Zobacz arkusze maturalne z polskiego

Dalsza część artykułu pod reklamą

Notatka syntetyzująca

Kolejnym wyzwaniem dla maturzystów okazała się notatka syntetyzująca. Zdanie 6. wymagało porównania dwóch tekstów dotyczących tradycyjnych i cyfrowych sposobów przechowywania informacji. Zdający musieli nie tylko zrozumieć stanowiska autorów, ale również wskazać występujące między nimi podobieństwa i różnice, zachowując przy tym spójność wypowiedzi oraz limit 60-90 wyrazów.

Jak jednak pokazują dane, poziom poprawnego wykonania tego zadania rośnie. W roku 2023 poprawnie notatkę napisało tylko 39% osób, a już w 2026 47%! Mimo tej zmiany dalej widać, że jest to wymagające polecenie. Autorzy sprawozdania zauważyli, że maturzyści często ograniczali się do streszczania tekstów, nie porównując stanowisk autorów. Zdarzały się również problemy ze spójnością wypowiedzi, poziomem uogólnienia informacji i zachowaniem wymaganego limitu słów.

Dalsza część artykułu pod reklamą

Znajomość lektur a ich analiza

W teście historycznoliterackim problematyczne okazały się przede wszystkim zadania dotyczące między innymi interpretacji fragmentów lektur obowiązkowych. Egzaminatorzy zauważyli, że uczniowie nie zawsze potrafili właściwie rozpoznać sens przytoczonego fragmentu czy wykorzystać odpowiednie pojęcia literackie. Nawet jeśli znali omawiany utwór, ich odpowiedzi bywały zbyt ogólne albo nie odnosiły się bezpośrednio do pytania.

Przykładowo zadanie dotyczące poglądów Cezarego Baryki z “Przedwiośnia” osiągnęło poziom wykonania 49%. Wymagało ono wyjaśnienia, z jakim stanowiskiem komunistów polemizował bohater. Część zdających udzielała odpowiedzi niezgodnych z przytoczonym fragmentem lub nie wskazywała pełnego sensu jego wypowiedzi.

Sprawozdanie pokazuje więc, że ważna jest nie tylko znajomość fabuły lektury, lecz także umiejętność wykorzystania wiedzy do rozwiązania konkretnego zadania na maturze.

Dalsza część artykułu pod reklamą

Ortografia i interpunkcja

Wyzwaniem okazały się także ortografia i interpunkcja. Zdający mieli problemy z przestrzeganiem podstawowych zasad. Na poziomie podstawowym poziom wykonania kryterium poprawności ortograficznej wyniósł 52%, a interpunkcyjnej – 47%. Z analizy prac egzaminacyjnych wynika, że najwięcej błędów ortograficznych dotyczyło pisowni łącznej i rozdzielnej. Maturzyści nieprawidłowo zapisywali m.in. cząstki “-bym”, “-byś” i “-by” oraz partykuły “nie” z różnymi częściami mowy.

W kontekście interpunkcji egzaminatorzy odnotowali przede wszystkim pomijanie przecinków w zdaniach złożonych, w tym przed wyrazami “że”, “który” czy “aby”. Zgodnie z kryteriami oceniania zdający mogli popełnić maksymalnie osiem błędów interpunkcyjnych, aby uzyskać dwa punkty oraz maksymalnie szesnaście błędów, aby otrzymać jeden punkt.

Dalsza część artykułu pod reklamą

Wypracowanie maturalne

Analiza wypracowań pokazała, że wielu maturzystów potrafi spełnić formalne wymagania egzaminu. Na poziomie podstawowym kryterium formalne zostało bowiem zrealizowane w 98%. Oznacza to wysoki poziom wykonania tego zadania, choć nie przesądziło o dobrych wynikach wszystkich wypracowań.

Trudności pojawiały się przede wszystkim na etapie budowania pogłębionej argumentacji. Egzaminatorzy zauważyli, że uczniowie często przywoływali utwory literackie w sposób powierzchowny. Zamiast szczegółowo wykazać, jak konkretna sytuacja czy zachowanie bohatera wspiera prezentowaną tezę, ograniczali się do streszczenia fabuły. Zobacz jak napisać wypracowanie na maturze

Na poziomie rozszerzonym pojawił się również problem z analizą konstrukcji dzieła literackiego. Zdający omawiali treść utworów, pomijając znaczenie kompozycji, narracji i innych rozwiązań artystycznych.

Dalsza część artykułu pod reklamą

Warto wyciągnąć wnioski na przyszłość!

Dalsza część artykułu pod reklamą

Komentarze (0)

Teraz najważniejsze

kalkulator maturalny

matura 2027

arkusze maturalne

wyniki matur 2026

rekrutacja na studia

studia

kierunki studiów

studia podyplomowe

 

Ciekawe

 


gdzie studiować

 

 

Nadchodzące wydarzenia