Matura 2024 geografia – poziom rozszerzony  

Egzamin maturalny z geografii na poziomie rozszerzonym odbył się w piątek, 17 maja 2024 roku, o godzinie 9:00. Był to jeden z najchętniej wybieranych przedmiotów dodatkowych przez maturzystów planujących studia na kierunkach przyrodniczych, ekonomicznych oraz politechnicznych. Na rozwiązanie całego zestawu zadań zdający mieli 180 minut, a maksymalna liczba punktów do uzyskania wynosiła 60.  

Co zawierał arkusz? 

Arkusz egzaminacyjny składał się z 31 zadań o typie zarówno zamkniętym, jak i otwartym. Do zestawu dołączona była osobno mapa szczegółowa fragmentu Sudetów w okolicach Wałbrzycha, do której odnosiło się 8 pierwszych zadań. Podczas pracy z arkuszem uczniowie mogli korzystać z linijki, lupy oraz kalkulatora prostego.  

Zadania obejmowały:  

• Polecenia z mapą i relifem: Wymagały one między innymi orientacji w terenie, w tym rozpoznania szczytów górskich, obliczenia czasu przejścia szlakiem turystycznym z uwzględnieniem profilu wysokościowego oraz obliczenia odległości w terenie na podstawie skali tunelu kolejowego. Pojawiło się także polecenie oparte na modelu numerycznym z terenu, dotyczące dawnej działalności kopalni węgla kamiennego.  

• Geografia fizyczna i astronomiczna: Maturzyści musieli obliczyć wysokość Słońca w momencie górowania w dniu równonocy dla podanej szerokości geograficznej, rozpoznać typy zwrotników na podstawie pozornej drogi Słońca nad horyzontem, a także powiązać profile glebowe z formacjami roślinnymi i ich przydatnością rolniczą. W arkuszu znalazły się też zadania dotyczące tektoniki płyt oraz hydrografii. 

• Geografia społeczno-ekonomiczna: Polecenie z tego obszaru weryfikowały między innymi umiejętność interpretacji piramid wieku i płci (porównanie struktury demograficznej Zjednoczonych Emiratów Arabskich, zdominowanej przez imigrantów zarobkowych, ze strukturą Iraku). Uczniowie analizowali również mapy prognoz zmian ludnościowych w polskich gminnych do 2030 roku, podjęcie rewitalizacji miast na przykładzie warszawskiej Pragi-Północ oraz globalne uwarunkowania ekonomiczne. 

Co sprawiło uczniom problem? 

Największe trudności maturzystom sprawiły: 

• Zadania obliczeniowe: Zadanie 1.2., polegające na wyliczeniu czasu wędrówki turysty, wymagało bezbłędnego połączenia dwóch operacji – wyznaczenia czasu marszu na podstawie odległości i prędkości oraz doliczenia minut dodatkowych za pokonanie przewyższenie. Już drobne pomyłki pozbawiały uczniów punktów.  

• Wyjaśnianie procesów geologicznych i geomorfologicznych: W zadaniu z fotografią formy krasowej (Maczuga Herkulesa w Ojcowskim Parku Narodowym) uczniowie musieli prawidłowo wskazać ostaniec jako formę rzeźby, wodę jako czynnik rzeźbotwórczy i opisać proces wietrzenia chemicznego oraz krasowienia. Problematyczne było też zadanie z przekrojem geologicznym i właściwym sekwencjonowaniem wydarzeń przed powstaniem powierzchni zrównania.  

• Precyzyjne formułowanie uwarunkowań przyrodniczych: W poleceniu 22. należało uzasadnić wpływ warunków przyrodniczych na lesistość Finlandii, Algierii i Austrii, przy czym trzeba było ściśle rozróżniać uwarunkowania sferowe od asferowych. Uczniowie często pisali ogólnikami, tracąc punkty za brak precyzyjnego języka i konkretnego nazewnictwa.  

Opinie o arkuszu 

Zdania maturzystów są podzielone, choć większość z nich sądzi, że arkusz nie należał do najłatwiejszych. Uczniowie podnoszą, że dużą presję wywierały na nich materiały źródłowe, które występowały w zadaniach w dużej ilości. Narzekano także na konieczność konstruowania długich wyjaśnień w zadaniach otwartych, gdzie kryteria CKE są często bardzo restrykcyjne i wymagają zachowania pełnego ciągu przyczynowo-skutkowego, bez żadnych skrótów.  

Geografia na poziomie rozszerzonym jest jednym z najbardziej uniwersalnych przedmiotów maturalnych, otwiera bowiem drzwi na wiele kierunków studiów, takich jak: geologia, górnictwo i energetyka, gospodarka przestrzenna, urbanistyka, geoinformatyka, ekonomia, logistyka, turystyka i rekreacja czy ochrona środowiska.