Psychiczne koszty dorastania. Wykład mistrzowski dla słuchaczy studiów podyplomowych WSKZ

Coraz większa liczba nastolatków zmaga się z lękiem, samotnością i przeciążeniem emocjonalnym. Podczas wykładu mistrzowskiego prof. dr hab. Iwony Grzegorzewskiej, zorganizowanego przez Wyższą Szkołę Kształcenia Zawodowego (WSKZ) dla słuchaczy studiów podyplomowych, uczestnicy mogli poznać wyzwania okresu dojrzewania, które coraz częściej stają się częścią pracy pedagogów, nauczycieli oraz specjalistów wspierających rozwój dzieci i młodzieży.

Prof. dr hab. Iwona Grzegorzewska zwróciła uwagę na alarmujące dane dotyczące kondycji psychicznej młodego pokolenia, w tym wzrost liczby prób samobójczych oraz zaburzeń rozwojowych. W świecie, w którym granice między rzeczywistością a życiem online coraz bardziej się zacierają, pytanie o to, czy mamy do czynienia z „epidemią zaburzeń”, czy raczej z nową normą dorastania, staje się wyjątkowo aktualne. To właśnie wokół tego zagadnienia przebiegało spotkanie pod tytułem „Psychiczne koszty dorastania: epidemia zaburzeń czy nowa norma?”, które odbyło się 22 listopada 2025 roku i stało się okazją do głębokiej refleksji nad kondycją psychiczną młodego pokolenia. Co mogło przyczynić się do negatywnego wpływu na ich samopoczucie i rozwój?

Zdrowie psychiczne młodego pokolenia kontra świat gwałtownych zmian

Współczesne dzieci i młodzież dorastają w warunkach dynamicznych zmian społecznych i kulturowych, a także w cieniu globalnych kryzysów, które mogą wpływać na poczucie bezpieczeństwa i stabilności. Profesor Iwona Grzegorzewska podkreśliła również, że wśród możliwych przyczyn tych niepokojących zjawisk coraz częściej pojawiają się osamotnienie oraz niestabilność środowiska rodzinnego.

Zrozumieć cyfrową rzeczywistość

Niektóre problemy nasilają się w związku z intensywnym funkcjonowaniem w sieci. Wirtualna rzeczywistość dominuje w życiu młodych ludzi, narażając ich na różne zagrożenia. Na co warto zwrócić uwagę, próbując zrozumieć rzeczywistość, w której dorastają młodzi?

Paradoks wychowawczy

Jednym z ważnych wątków wykładu był tzw. paradoks wychowawczy. Prof. dr hab. Iwona Grzegorzewska wskazała, że młodzi ludzie bywają silnie kontrolowani w świecie rzeczywistym, a jednocześnie pozostają bez wystarczającej opieki i jasnych granic w przestrzeni wirtualnej. Wskazana nierównowaga może osłabiać poczucie bezpieczeństwa, utrudniać rozwój samodzielności i zwiększać ryzyko problemów emocjonalnych, które narastają wraz z intensywnym funkcjonowaniem w sieci.

Era mediów społecznościowych

Ogromny wpływ na samoocenę nastolatków mają także media społecznościowe. Mechanizmy działania platform internetowych mogą zwiększać presję idealnego wyglądu, prowokować porównywanie się z innymi i prowadzić do obniżenia poczucia własnej wartości.

Prowadząca podkreśliła również ryzyko wystąpienia innego problemu – uzależnienia od treści rekomendowanych przez algorytmy, co utrudnia zachowanie równowagi między życiem online a codziennym funkcjonowaniem poza ekranem.

Rola dorosłych – jak wspierać młode pokolenie?

W podsumowaniu wykładu prof. dr hab. Iwona Grzegorzewska zaakcentowała potrzebę dojrzałego przywództwa dorosłych. Realne wsparcie młodego pokolenia powinno opierać się na empatii, autentycznej relacji oraz lepszym rozumieniu cyfrowej codzienności dzieci i nastolatków.

Kluczowe potrzeby psychiczne – autonomia i bezpieczeństwo

Wiele współczesnych problemów klinicznych u dzieci i młodzieży może wynikać z niezaspokojonych potrzeb psychicznych. Prowadząca wskazała szczególnie na znaczenie autonomii, czyli poczucia sprawczości i wpływu na własne decyzje oraz bezpieczeństwa – rozumianego jako stabilność, przewidywalność i wsparcie ze strony dorosłych.

Podobne wydarzenia edukacyjne, wspierające wszechstronny rozwój oraz aktualizujące wiedzę w odpowiedzi na współczesne wyzwania społeczne i zawodowe, są niezwykle istotne i powinny być konsekwentnie realizowane. Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego regularnie je organizuje, a spotkania te cieszą się dużym zainteresowaniem słuchaczy i studentów.