W kształceniu medyków nie ma drogi na skróty - rozmowa o jakości edukacji i odpowiedzialności za pacjenta z prof. dr hab. Joanną Jasińską

Czy zwiększone zapotrzebowanie na personel medyczny powinno wymuszać zmiany w standardach nauczania? O tym, dlaczego edukacja medyczna to fundament bezpieczeństwa zdrowotnego państwa i dlaczego zdalne nauczanie w tym obszarze nie ma racji bytu, rozmawiamy z prof. dr ab. Joanną Jasińską, prorektor ds. dydaktycznych i rozwoju Warszawskiej Uczelni Medycznej im. Tadeusza Koźluka.

W środowisku medycznym trwa dyskusja o jakości kształcenia pielęgniarek, położnych i innych profesjonalistów. Prof. Joanna Jasińska nie ma wątpliwości, jak ważna jest to kwestia. Jak podkreśla, nie możemy traktować kształcenia lekarzy czy pielęgniarek jak usługi rynkowej, gdzie liczy się tylko wynik ekonomiczny.

Edukacja to relacja, której nie zastąpi ekran

Pani Profesor sprzeciwia się tendencjom do upraszczania procesu edukacji medycznej. W Warszawskiej Uczelni Medycznej nie uznaje się pracy zdalnej na kierunkach medycznych.

“(...)student ma uczestniczyć w zajęciach dydaktycznych i praktycznych. Obserwować, doświadczać, uczyć się poprzez kontakt z wykładowcą, zespołem i środowiskiem klinicznym. W uczelni, w której pełnię funkcję prorektora, zajęć w formie zdalnej na kierunkach medycznych po prostu nie ma. Wynika to z głębokiego przekonania o odpowiedzialności za jakość przygotowania absolwentów. Uczelnia nie jest wyłącznie miejscem przekazywania wiedzy. Jest przestrzenią kształtowania profesjonalizmu, odpowiedzialności, etyki zawodowej oraz postaw, które są niezbędne w pracy z pacjentem. Tego nie da się osiągnąć w formule zdalnej” - zaznacza prof. Jasińska.

Zdaniem prorektor Jasińskiej każde obniżenie standardów edukacji uderza bezpośrednio w bezpieczeństwo przyszłych pacjentów.

Potrzebujemy realnej kontroli, nie biurokracji

Co powinno zmienić się w przepisach dotyczących kształcenia medyków? Prof. Jasińska uważa, że zamiast mnożyć wymogi formalne, należy wzmocnić mechanizmy kontroli jakości, w których kluczową rolę odegrają pracodawcy.

“To właśnie pracodawcy, funkcjonujący w realnych warunkach systemu ochrony zdrowia, są w stanie najtrafniej ocenić, czy absolwent jest przygotowany do wykonywania zawodu” - dodaje Pani Profesor.

Pielęgniarstwo i położnictwo: odpowiedzialność i holistyczne podejście

Nowoczesne pielęgniarstwo to fundament bezpieczeństwa pacjenta. Pielęgniarki i pielęgniarze często pierwsi zauważają pogorszenie stanu zdrowia pacjenta, więc ich rola jest także diagnostyczna – podobnie w położnictwie, gdzie wiedza medyczna łączy się z humanistyczną.

“Badania naukowe jednoznacznie wskazują, że jakość relacji między medykami a kobietą rodzącą ma bezpośredni wpływ nie tylko na subiektywne doświadczenie porodu, ale również na jego przebieg kliniczny oraz późniejszy stan psychiczny kobiety, w tym ryzyko wystąpienia depresji poporodowej czy objawów stresu pourazowego” - przypomina prof. Jasińska.

Edukacja międzyzespołowa

Podczas VII Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej WUMed “Odkrywanie nowych dróg edukacji pielęgniarki, położnej i innych zawodów medycznych”, wiele miejsca poświęcono współpracy między specjalistami. Prof. Jasińska uważa, że edukacja międzyprofesjonalna nie powinna być tylko dodatkiem, lecz standardem.

“Nowoczesna opieka nad pacjentem ma charakter zespołowy, wielospecjalistyczny i skoordynowany stąd, edukacja międzyzespołowa jest niezbędna. Powinna być obowiązkowa - traktowana jako standard systemowy, a nie fakultatywny element programu. Tylko w ten sposób możliwe będzie budowanie zespołów terapeutycznych opartych na rzeczywistym zrozumieniu kompetencji, szacunku oraz efektywnej komunikacji. To, bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo pacjenta i jakość opieki zdrowotnej” - mówi prof. Jasińska.

Na zakończenie Pani Profesor przypomina, że wykładowca uczelni medycznej to nie tylko nauczyciel, ale “mistrz i przewodnik”. Bez etyki i troski o jakość, przekazywanie wiedzy nie wystarczy, by przygotować kadrę zdolną sprostać wyzwaniom współczesnej medycyny.