ul. Roosevelta 26-28

41-800 Zabrze,

tel.: (032) 277-73-10 277-73-14, 277-73-80

fax: (032) 277-73-61

e-mail: roz@polsl.pl

http://www.polsl.pl/Wydzialy/ROZ

ul. Roosevelta 26-28

41-800 Zabrze,

tel.: (032) 277-73-10 277-73-14, 277-73-80

fax: (032) 277-73-61

e-mail: roz@polsl.pl

http://www.polsl.pl/Wydzialy/ROZ

Powstanie i rozwój Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej

1. Początki Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej
Historia Wydziału Organizacji i Zarządzania sięga początku lat siedemdziesiątych, kiedy to 1.10.1970r. rozpoczął swoją działalność Wydział Organizacji Produkcji Politechniki Śląskiej.  Infrastruktura naukowo-dydaktyczna ówczesnego Wydziału znacząco się rozszerzyła w 1973r., gdy oddano do użytku zespół nowoczesnych laboratoriów dydaktycznych i badawczych. Do kolejnych przekształceń organizacyjnych doszło 1.10.1992r. wskutek utworzenia Instytutu Organizacji i Zarządzania Przedsiębiorstwem przez połączenie Katedry Zarządzania (powstałej z Katedry Organizacji Produkcji) i Ośrodka Nauk Społecznych. Instytut zlokalizowany był w Katowicach i Gliwicach i funkcjonował w strukturze Wydziału Inżynierii Materiałowej, Metalurgii, Transportu i Zarządzania. Instytut Organizacji i Zarządzania Przedsiębiorstwem sprawował opiekę dydaktyczną nad nowouruchomionym kierunkiem studiów - Zarządzanie i Marketing. Obok realizacji zadań bieżących, celem strategicznym Instytutu było przygotowanie struktur, kadry oraz programów dydaktycznych niezbędnych dla  utworzenia w Politechnice Śląskiej Wydziału Organizacji i Zarządzania.
Dzięki dużej aktywności naukowo-badawczej i dydaktycznej Instytutu, cel ten udało się osiągnąć już po upływie trzech lat. W roku 1995 Rektor Politechniki Śląskiej Zarządzeniem nr 20/4/95 z dnia 01.06.1995 r., działając na podstawie Uchwały Senatu Politechniki Śląskiej, przekształcił Instytut Organizacji i Zarządzania Przedsiębiorstwem w Wydział Organizacji i Zarządzania. Wydział rozpoczął działalność z dniem 1 września 1995 r. Od 1.10.1998r. siedziba Wydziału znajduje się w Zabrzu. 
W 6 października 1998 roku, po przeniesieniu siedziby Wydziału do Zabrza, odbyła się uroczystość oficjalnego otwarcia gmachu Wydziału Organizacji i Zarządzania usytuowanego przy ulicy Roosevelta 26 w Zabrzu. Przecięto wstęgę, a ksiądz biskup ordynariusz gliwicki Jan Wieczorek dokonał poświęcenia budynku. W uroczystości udział wzięli: wiceminister Edukacji Narodowej prof. Wilibald Winkler, władze miasta na czele z prezydentem Zabrza Romanem Urbańczykiem, władze Uczelni na czele z JM Rektorem prof. Bolesławem Pochopieniem oraz nowo wybrane władze Wydziału. 
Pierwszym Dziekanem Wydziału Organizacji i Zarządzania został prof. dr hab. inż. Józef Bendkowski. Ponadto w nowych władzach znaleźli się prof. dr hab. inż. Jan Kaźmierczak - Prodziekan ds. Nauki i Organizacji oraz dr Wacław Pluskiewicz - Prodziekan ds. Studenckich. Pieczę nad sprawami administracyjnymi powierzono mgr Lidii Kołodziejczyk – Dyrektorowi Administracyjnemu. 
Ówczesną strukturę Wydziału tworzyło osiem jednostek organizacyjnych: (1) Katedra Podstaw Zarządzania i Marketingu, (2) Katedra Stosowanych Nauk Społecznych, (3) Katedra Ekonomii i Finansów, (4) Katedra Organizacji Produkcji, (5) Katedra Podstaw Systemów Technicznych, (6) Katedra Informatyki i Ekonometrii, (7) Katedra Zarządzania Jakością Procesów i Produktów oraz (8) Polskie Centrum Czystszej Produkcji. 
Oferta edukacyjna Wydziału Organizacji i Zarządzania obejmowała:
  • dzienne dziesięciosemestralne studia magisterskie w Zabrzu i Katowicach,
  • dzienne siedmiosemestralne studia inżynierskie w Rybniku,
  • wieczorowe ośmiosemestralne studia inżynierskie w Zabrzu, Katowicach i Rybniku,
  • pięciosemestralne menedżerskie studia drugiego stopnia (uzupełniające),
  • czterosemestralne studia magisterskie drugiego stopnia (uzupełniające).
W pierwszym roku działalności na Wydziale Organizacji i Zarządzania kształciło się 439 studentów studiów dziennych, 229 studentów studiów wieczorowych oraz 31 studentów studiów uzupełniających. Łącznie edukację podjęło więc 699 osób. 
Ruszyło także specjalistyczne kształcenie kadr zarządzających na czterech kierunkach studiów podyplomowych: Zarządzanie przedsiębiorstwem, Francuskie studium podyplomowe zarządzania, modernizacji przemysłu, restrukturyzacji i rozwoju regionów, Marketing i zarządzanie przedsiębiorstwem oraz Zarządzanie kadrami i doradztwo zawodowe. W zdobywaniu renomy i uznania wśród studentów i społeczności zabrzańskiej Wydziałowi pomagają także pierwsze zmianki prasowe, które ukazują się między innymi w tygodniku „Głos Zabrza i Rudy Śląskiej” oraz w tygodniku miejskim „Nowiny Zabrzańskie”.
Pierwsi studenci zdali egzamin dyplomowy 18 listopada 1998r. Przystąpiło do niego 16 osób. Egzamin przeprowadziła komisja w składzie Dziekan prof. dr hab. inż. Józef Bendkowski, prof. dr hab. inż. Jan Kaźmierczak, dr hab. Ryszard Studenski, prof. nzw. w Pol. Śl., dr inż. Andrzej Michalski oraz dr inż. Krzysztof Pałucha. Pierwszą absolwentką studiów dziennych została Pani Bożena Usarek, a studiów wieczorowych Pani Jadwiga Adamowicz.
W 1998r. decyzją JM Rektora przyznano także 123 osobom odznaki „Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej”. Wśród laureatów było 3 pracowników nowopowstałego Wydziału Organizacji i Zarządzania: Aleksander Bembnista, Lidia Kołodziejczyk i Marzena Wawrzyniak.
2. Rozbudowa kampusu akademickiego
Jak już wspomniano, początkowo Wydział Organizacji i Zarządzania prowadził działalność w dwóch obiektach położonych odpowiednio w Gliwicach i Katowicach. Od 1 października 1998 roku Wydział ma główną siedzibę w Zabrzu, przygotowaną staraniem władz Miasta Zabrza i przekazaną w formie darowizny  na rzecz Politechniki Śląskiej. Pierwotnie siedzibę Wydziału tworzy budynek A położony przy ulicy Roosevelta 26-28 i budynek C usytuowany przy ulicy Roosevelta 42. Poza siedzibą w Zabrzu, Wydział Organizacji i Zarządzania dysponuje także obiektem w Katowicach, w którym prowadzone są zarówno zajęcia dydaktyczne, jak i działalność naukowo-badawcza. Tam też w ramach - współpracy Wydziału z Federacją stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - działa Polskie Centrum Czystszej Produkcji. Uzupełnieniem bazy dydaktycznej i naukowo-badawczej Wydziału Organizacji i Zarządzania w Zabrzu, jest także oddany do użytku w 1999 roku dom akademicki, z wyodrębnioną częścią hotelową oraz pewną liczbą lokali dla młodych pracowników. 
W kolejnych latach infrastruktura Wydziału Organizacji i Zarządzania jest systematycznie modernizowana i rozwijana, przede wszystkim dzięki bardzo dobrej współpracy i przychylności władz miasta Zabrze. I tak, we wrześniu 2002 roku Wydział rozpoczął działalność w budynku D zlokalizowanym przy ulicy Roosevelta 30, użyczonym Wydziałowi przez miasto i wyremontowanym ze środków Fundacji Phare oraz funduszy Skarbu Państwa. 
W 2002 roku Wydział przejął od miasta Zabrze i zaadaptował na potrzeby naukowo-dydaktyczne dwa kolejne budynki zlokalizowane przy ulicy Generała de Gaulle’a  66 (budynek F) i 72 (budynek E). Następnie w roku akademickim 2005/2006 Wydział pozyskał budynek „B” znajdujący się przy ul. Roosevelta 32. W  roku akademickim 2010/2011 rozpoczęto remont tego budynku sfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego województwa śląskiego na lata 2007 – 2013. Następnie w 2015 roku w ramach współpracy z Wydziałem Inżynierii Biomedycznej Wydział Organizacji i Zarządzania  wzbogacił się o kolejny budynek położony przy ul. Roosevelta 40-40a. W ten sposób powstał zabrzański kampus akademicki, będący zwieńczeniem wieloletnich wysiłków władz miasta oraz kolejnych władz Wydziału. Należy w tym miejscu w sposób szczególny podkreślić starania Pani Małgorzaty Mańki-Szulik oraz Rektora Politechniki Śląskiej Profesora Andrzeja Karbownika. 
3. Zmiany w strukturze organizacyjnej i władzach Wydziału
W dwudziestoletniej historii Wydziału zmianie ulega infrastruktura naukowo-dydaktyczna oraz struktura organizacyjna, dostosowywana do aktualnych potrzeb edukacyjnych i gospodarczych. Początkowo Wydział tworzyło 7 jednostek. W 2001r. utworzono ósmą jednostkę – Katedrę Zarządzania Środowiskiem i Bezpieczeństwem. Struktura po tej zmianie przedstawiała się następująco:
  • ROZ-1 Katedra Podstaw Zarządzania i Marketingu, 
  • ROZ-2 Katedra Stosowanych Nauk Społecznych, 
  • ROZ-3 Katedra Ekonomii i Finansów,
  • ROZ-4 Katedra Zarządzania Przedsiębiorstwem i Organizacji Produkcji, 
  • ROZ-5 Katedra Podstaw Systemów Technicznych, 
  • ROZ-6 Katedra Informatyki i Ekonometrii, 
  • ROZ-7 Katedra Zarządzania Jakością Procesów i Produktów, 
  • ROZ-8 Katedra Zarządzania Środowiskiem i Bezpieczeństwem. 
W 2008r. utworzono dziewiątą jednostkę – Katedrę Administracji i Prawa (ROZ - 9). Kolejne zmiany mają miejsce w roku 2009 kiedy to  dochodzi do scalenia niektórych jednostek i utworzenia pięcioelementowej struktury wewnętrznej obejmującej:
  • ROZ – 1 Katedrę Podstaw Zarządzania i Marketingu,
  • ROZ – 2 Katedrę Stosowanych Nauk Społecznych,
  • ROZ – 3 Instytut Inżynierii Produkcji, 
  • ROZ – 4 Instytut Zarządzania i Administracji, 
  • ROZ – 5 Instytut Ekonomii i Informatyki. 
Ostatnie zmiany organizacyjne mają miejsce w 2013r. kiedy to zlikwidowana zostaje dotychczasowa Katedra Podstaw Zarządzania i Marketingu (ROZ1). Wówczas struktura organizacyjna – zachowana do dnia dzisiejszego -  przedstawia się następująco:
  • Instytut Ekonomii i Informatyki (ROZ – 1),
  • Katedra Stosowanych Nauk Społecznych (ROZ – 2),
  • Instytut Inżynierii Produkcji (ROZ – 3),
  • Instytut Zarządzania i Administracji (ROZ – 4).
W latach 1995-2005 zmieniają się także władze Wydziału Organizacji i Zarządzania.  W pierwszej kadencji obejmującej lata 1998-2002 Wydziałem kierował prof. dr hab. inż. Józef Bendkowski wraz z Prodziekanem ds. Nauki i Organizacji prof. dr hab. inż. Janem Kaźmierczakiem i Prodziekanem ds. Studenckich dr Wacławem Pluskiewiczem. W kolejnych dwóch kadencjach przypadających na lata 2002-2008 Dziekanem Wydziału był prof. dr hab. inż. Andrzej Karbownik, aktualnie JM Rektor Politechniki Śląskiej. W pierwszej kadencji wspierali go: Prodziekan ds. Nauki i Organizacji - dr hab. inż. Jan Kałuski prof. nzw. w Pol. Śl. oraz Prodziekan ds. Studenckich dr hab. Jan Misztal, prof. nzw. w Pol. Śl. W drugiej kadencji w kierowaniu Wydziałem uczestniczyli Prodziekan ds. Nauki i Organizacji dr hab. inż. Jan Kałuski oraz Prodziekan ds. Rozwoju i Współpracy z Zagranicą prof. nzw. w Pol. Śl. dr hab. Paweł Szewczyk, prof. nzw. w Pol. Śl. 
W latach 2008-2012 władze Wydziału reprezentowali: Dziekan Wydziału - prof. dr hab. inż. Marian Turek, Prodziekan ds. Ogólnych - dr inż. Krzysztof Wodarski Prodziekan ds. Studenckich - dr Andrzej Polewczyk oraz Prodziekan ds. Nauki i Współpracy Międzynarodowej - prof. dr hab. inż. Teodor Winkler.
Aktualnie Wydziałem Organizacji i Zarządzania w kadencji 2012-2016 kieruje Dziekan prof. dr hab. inż. Marian Turek, we współpracy z Prodziekanem ds. Ogólnych dr Izabelą Jonek-Kowalską, Prodziekanem ds. Studenckich - dr Andrzejem Polewczykiem oraz Prodziekanem ds. Nauki i Współpracy Międzynarodowej dr hab. inż. Janem Brzóską, prof. nzw. w Pol.Śl.
4. Kadra naukowo-dydaktyczna i kierunki kształcenia 
Kadra naukowo-dydaktyczna Wydziału liczy obecnie  166 pracowników i 28 doktorantów, w tym 34 samodzielnych pracowników naukowych.  Pozostali pracownicy to 28 pracowników administracyjnych oraz 58 pracowników obsługi (łącznie w Zabrzu i Katowicach).
Aktualnie kształcimy studentów na pięciu kierunkach: Administracja, Logistyka, Socjologia, Zarządzanie oraz Zarządzanie i Inżynieria Produkcji. Uruchomiliśmy także 7 kierunków studiów podyplomowych: Rachunkowość i finanse w przedsiębiorstwie, Zarządzanie kadrami i doradztwo zawodowe, Bezpieczeństwo i higiena pracy, Zarządzanie jakością w przedsiębiorstwie, Zarządzanie projektami w przedsiębiorstwie, Nowoczesna produkcja i logistyka – studia menedżerskie oraz Zarządzanie placówką oświatową. Otrzymaliśmy pozytywne oceny dawnej Państwowej Komisji Akredytacyjnej na wszystkich wizytowanych kierunkach, a także uzyskaliśmy pozytywną ocenę Polskiej Komisji Akredytacyjnej podczas oceny instytucjonalnej. Liczba absolwentów naszego Wydziału w ciągu dotychczasowej działalności, przekroczyła 14 200 osób. Liczba absolwentów studentów studiów podyplomowych to 7 001 słuchaczy.
Ważnym osiągnięciem naukowo-dydaktycznym Wydziału jest także kształcenie na studiach trzeciego stopnia w ramach uzyskanych uprawnień do nadawania stopnia doktora w dwóch dyscyplinach naukowych. Centralna Komisja do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych działając na podstawie art. 4 ustawy z dnia 12 września 1990r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz.U. nr 65, poz.386) przyznała w dniem 26 listopada 2001r. Wydziałowi Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej w Gliwicach uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w dyscyplinie – nauki o zarządzaniu. Pierwszy z uprawnień skorzystał Pan mgr inż. Marek Krannich, któremu Rada Wydziału uchwałą z dnia  27.11.2002r. nadała stopień naukowy doktora nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu. Promotorem rozprawy nt.” Zaufanie interpersonalne a orientacje kulturowe przedsiębiorstw” był prof. dr hab. inż. Jan Stachowicz.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. nr 65, poz. 595 ze zm. w Dz.U. z 2005r. nr 164, poz.1365), po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego podjęła także decyzję o przyznaniu z dniem 20 grudnia 2010r. Wydziałowi Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej w Gliwicach uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk technicznych w dyscyplinie inżynieria produkcji.
Pierwszymi doktorantami – obrony odbyły się w jednym dniu – którzy uzyskali stopień doktora nauk technicznych w dyscyplinie inżynieria produkcji byli Pani mgr inż. Małgorzata Malec (tytuł rozprawy „Zintegrowany model komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych w zakresie maszyn i urządzeń górniczych”, promotor: prof. dr hab. inż. Marian Turek) oraz Pan mgr inż. Marcin Dąbrowski (tytuł rozprawy „Wykorzystanie informacji geograficznej do wspomagania obsługi zdarzeń eksploatacyjnych w sieciowym systemie technicznym”, promotor: prof. dr hab. inż. Jan Kaźmierczak). Rada Wydziału Organizacji i Zarządzania nadała wyżej wymienionym stopień doktora nauk technicznych w dyscyplinie inżynieria produkcji uchwałami z dnia 30.10.2013r.
O dynamicznym rozwoju kadry naukowo-dydaktycznej dobitnie świadczy liczba uzyskanych przez pracowników stopni i tytułów naukowych. I tak, w ostatnim dziesięcioleciu funkcjonowania Wydziału 99 doktorantów otrzymało stopień doktora. W tym samym okresie 18 pracowników uzyskało stopień doktora habilitowanego oraz 10 pracowników otrzymało tytuł naukowy profesora.
5. Rozwój naukowo-badawczy
Przedstawiając genezę i rozwój Wydziału, nie sposób pominąć obecnej struktury organizacyjnej, która odzwierciedla jego potencjał dydaktyczny i naukowo-badawczy. Od 1 września 2013 roku w strukturze Wydziału działają cztery wewnętrzne jednostki organizacyjne – 1 katedra i 3 instytuty o dość zróżnicowanym obszarze naukowych zainteresowań. Fundamentalne zagadnienia z zakresu nauk o zarządzaniu oraz problemy zarządzania przedsiębiorstwem i organizacji produkcji podejmowane są w Instytucie Zarządzania i Administracji. Ich kontynuacją i rozwinięciem zajmuje się Instytut Inżynierii Produkcji, zgłębiający tajniki inżynierii systemów technicznych, jakości procesów i produkcji oraz zarządzania środowiskiem i bezpieczeństwem. We wszystkich wymienionych zagadnieniach niezbędne jest uwzględnienie zjawisk i procesów ekonomicznych oraz informatycznych, które są przedmiotem badań w Instytucie Ekonomii i Informatyki. Z kolei społeczne aspekty zarządzania to obiekt naukowych dociekań Katedry Stosowanych Nauk Społecznych. Przestawiona struktura organizacyjna Wydziału odzwierciedla mozaikę problemów wyznaczających kierunki rozwoju nauk o zarządzaniu. Jest ona złożona z elementów odmiennych, ale tworzących spójną i logiczną kompozycję.
Scharakteryzowane ewolucja i stan aktualny Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej odciskają piętno na działalności naukowo-badawczej. Badania prowadzone na Wydziale są głęboko osadzone w problematyce nauk o zarządzaniu. Cechuje je jednak także interdyscyplinarność i umocowanie w praktyce gospodarczej przedsiębiorstw. Wyróżniki te przysparzają podejmowanym badaniom aplikacyjności i oryginalności. To z kolei stanowi o szczególnie istotnym wkładzie pracowników naukowych Wydziału w procesy przeobrażeń gospodarczych w regionie. Wydział Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej powstał w odpowiedzi na problemy praktyki zarządzania kluczowymi sektorami przemysłu ciężkiego w warunkach transformacji gospodarczej. Transformacja sektora przemysłu ciężkiego postawiła zarówno przedsiębiorstwa, jak i struktury administracyjne regionu w obliczu nowych problemów, wynikających z konieczności dokonania radykalnych zmian. Sprawne wdrożenie nowych rozwiązań do praktyki zarządzania mogło nastąpić jedynie przy wsparciu odpowiedniego zaplecza naukowego. Dla środowiska naukowców śląskich oraz przedstawicieli kręgów akademickich dokonujące się przeobrażenia systemowe stały się przyczynkiem do urzeczywistnienia idei powołania do życia jednostki naukowej, która miałaby wspomagać merytorycznie procesy zmian zachodzących w obszarze zarządzania w nowych uwarunkowaniach gospodarczych. Jednostką tą miał się stać Wydział Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej. Wydział ten miał się specjalizować w problematyce zarządzania przedsiębiorstwami, sektorami i regionami przemysłowymi. Jego misją było, i jest, wspomaganie, ukierunkowywanie procesów restrukturyzacji przedsiębiorstw, sektorów przemysłowych i regionów oraz przygotowanie kadr menadżerskich dla tych zmian organizacyjnych.
W dynamicznie zmieniających się uwarunkowaniach ekonomiczno-społecznych oraz gospodarczych Wydział Organizacji i Zarządzania wypracował swoje miejsce w procesach racjonalizacji zarządzania „wielką zmianą organizacyjną”. Zmianą tą była restrukturyzacja przemysłu i regionu realizowana w województwie śląskim, zatem na obszarze ukształtowanym i rozwiniętym przez sektory i branże przedsiębiorstw przemysłów tradycyjnych.
Obecnie bogaty w tradycję o długoletnim doświadczeniu Wydział Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej oraz wiele innych ośrodków naukowo–badawczych zlokalizowanych w regionie śląskim stanowią bazę naukową i dydaktyczną dla racjonalizacji i strategicznego ukierunkowywania przekształceń gospodarczych w regionie. Zachodzące w ostatnich kilkunastu latach przeobrażenia w ustroju oraz gospodarce naszego państwa, implikowały radykalne zmiany w funkcjonowaniu przemysłu. W głównej mierze zmiany te polegały na pogłębiającym się podziale pracy oraz wzroście produkcji i wymiany towarowej. Trzeba pamiętać, że na Śląsku oraz w Zagłębiu skupia się gros wszystkich problemów związanych z restrukturyzacją wielkiego przemysłu, w tym przede wszystkim górnictwa węgla kamiennego. Warto zwrócić przy tym uwagę, że procesy restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w regionie śląskim to nieporównywalne w historii gospodarczej świata przedsięwzięcia, nie tylko organizacyjne, ale także finansowe, społeczne i menadżerskie. Podobnych zmian o tak dużym zakresie, stopniu złożoności oraz dynamice nie odnotowano w żadnej innej gospodarce. Mamy więc do czynienia niewątpliwie z kompleksową restrukturyzacją przemysłu na niespotykaną dotąd skalę, realizowaną w sposób racjonalny i z sukcesem. Nie oznacza to jednak, że zmiany o których mowa, to proces zakończony. Proces ten dalej musi trwać, zmieniają się bowiem uwarunkowania gospodarcze, społeczne i technologiczne.
Kadra naukowa Wydziału Organizacji i Zarządzania, prowadząc różnego rodzaju prace o charakterze naukowo-badawczym, zwłaszcza badania w obszarze restrukturyzacji przedsiębiorstw przemysłów tradycyjnych, służy swoją wiedzą, doświadczeniem oraz gotowością opracowywania instrumentów, które poprzez odpowiednie zastosowanie mają na celu poprawę sytuacji, w której znajdują się restrukturyzowane przedsiębiorstwa. Ich rozwój jest procesem niezwykle złożonym. Prowadzi do zmian w poziomie i strukturze elementów składowych przedsiębiorstwa, zapewniając tym samym maksymalizację korzyści ekonomicznych.
Zmiany w zakresie czynników oraz uwarunkowań procesów funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw przemysłów tradycyjnych stanowią z jednej strony wyzwanie dla kadry naukowej WOIZ, a z drugiej strony – przyczynek do podejmowania projektów naukowo-badawczych w tym obszarze. Kluczowe czynniki zmian można skategoryzować jako czynniki ekonomiczno-finansowe, czyli podwyższenie efektywności oraz możliwość redukcji kosztów ogólnych, czynniki rynkowe, czyli pozycja przedsiębiorstwa na rynku, zagrożenia ze strony konkurencji oraz potrzeba rozwoju, wreszcie ostatnia grupa, czynniki społeczno-kulturowe, czyli zmiany postaw pracowników, zmiany postaw kadry zarządzającej, a także etyczne problemy zarządzania.
Kadra Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej posiada także wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu działalności naukowej i dydaktycznej w zakresie wymienionych powyżej obszarów. Doświadczenie to ugruntowane zostało poprzez umiejętne łączenie dyscyplin i obszarów wiedzy, takich jak m.in.: teoria organizacji i zarządzania, ekonomia, nauki techniczne oraz nauki społeczne. Dzięki temu Wydział Organizacji i Zarządzania dostarcza praktyce przemysłowej ogromnego potencjału w postaci zaplecza naukowego, w pełni potrafiącego zaspokajać potrzeby, m.in. takich gałęzi przemysłu, jak górnictwo, hutnictwo, przetwórstwo żelaza i stali oraz metali nieżelaznych, przemysł energetyczny czy też maszynowy. Pracownicy naukowi Wydziału realizują prace o charakterze naukowo -badawczym i eksperckim, mające wspomóc funkcjonowanie przedsiębiorstw w gospodarce rynkowej.
Każda z wewnętrznych jednostek organizacyjnych Wydziału realizuje prace badawcze i projektowe, ukierunkowane na racjonalizację procesów restrukturyzacyjnych w sektorze górnictwa węgla kamiennego i regionu. Projekty realizowane przez jednostki wewnętrzne lokują się w obszarze dyscypliny nauki o zarządzaniu. W szczególności należy wyróżnić w tym zakresie inspirującą i koordynującą rolę Instytutu Zarządzania i Administracji, skupiającego w swych szeregach największą liczbę specjalistów z obszaru zarządzania, w tym ekspertów w zakresie restrukturyzacji przedsiębiorstw i regionów. Wiedza i doświadczenie wymienionych tu specjalistów zostały wykorzystane m.in. przez Ministra Przemysłu i Handlu, który w 1992 roku powołał zespół opracowujący propozycje zmian organizacyjnych w sektorze górnictwa węgla kamiennego. W skład tego zespołu weszli m.in. pracownicy naszego Wydziału. Wyrazem uznania dla wiedzy oraz osiągnięć w obszarze zarządzania było powołanie w latach 1997–2000 pracownika naukowego Wydziału Organizacji i Zarządzania, obecnie Rektora Politechniki Śląskiej – prof. dra hab. inż. Andrzeja Karbownika, na stanowisko prezesa Państwowej Agencji Restrukturyzacji Węgla Kamiennego, a w rządzie Jerzego Buzka powierzono mu funkcję wiceministra gospodarki, odpowiedzialnego m.in. za restrukturyzację przemysłu. Są to tylko nieliczne przykłady funkcji pełnionych przez pracowników naukowych Wydziału Organizacji i Zarządzania w kluczowych strukturach gospodarki w okresie przeobrażeń systemowych.
Warto podkreślić, że Wydział Organizacji i Zarządzania realizuje również prace badawcze przy współpracy z wieloma instytucjami zewnętrznymi, w tym z instytucjami rządowymi (np. Ministerstwem Gospodarki, Urzędem Wojewódzkim), samorządowymi (np. Urzędem Marszałkowskim, Urzędem Miejskim), jednostkami służby zdrowia oraz innymi instytutami badawczymi. Szczególna uwaga przywiązywana jest do współpracy z przedsiębiorstwami produkcyjnymi i usługowymi, zarówno prywatnymi, jak i tymi, które są własnością Skarbu Państwa. Aby te zadania realizować na wysokim poziomie, konieczne jest przede wszystkim zapewnienie właściwej kadry, w tym odpowiedniej liczby samodzielnych i pomocniczych pracowników naukowych.
Wymóg ten niewątpliwie spełnia Wydział Organizacji i Zarządzania. Pracownicy Wydziału brali i biorą udział w szeregu projektów finansowanych z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej i środków międzynarodowych. W projektach pełnią zarówno role kierowników, jak również członków zespołów badawczych. Waga problemów praktyki zarządzania okresu transformacji systemowej oraz skala i tempo przekształceń struktury przemysłowej regionu zainspirowały kadrę naukową Wydziału Organizacji i Zarządzania do podjęcia wielu działań, które w istotnym stopniu wpłynęły na rozwój nauk o zarządzaniu. Należy to odnieść zwłaszcza do opracowania podstaw merytorycznych i metodologicznych procesów restrukturyzacji i rozwoju przemysłów ciężkich. Prace w tym zakresie zostały skupione głównie wokół badań społeczno-kulturowych oraz etycznych aspektów zarządzania organizacjami przemysłowymi, a przede wszystkim opracowania metodyki zarządzania projektami w przemyśle i przedsiębiorstwie. Dynamika zmian zachodzących w otoczeniu przedsiębiorstw przemysłowych implikowała szeroką dywersyfikację zainteresowań badawczych i naukowych pracowników Wydziału. To z kolei przyczyniło się do stworzenia teoretycznych i praktycznych podstaw zarządzania innowacjami w przedsiębiorstwie i regionie. Dotyczy to m.in. takich obszarów problemowych, jak: tworzenie i rozwój nowych struktur przemysłu, w tym klastrów technologicznych i innowacyjnych oraz sieci współpracy, a także budowanie regionalnych strategii innowacji wraz z systemem innowacji. 
Pozytywnym odzwierciedleniem procesu specjalizacji naukowej i badawczej pracowników Wydziału jest wzrost uznawalności w środowisku praktyki przemysłowej. nowych szkół naukowych, stworzonych i rozwijanych w oparciu o szerokie badania i projekty rozwojowe. Szkoły, o których mowa, to:
  • racjonalizacja procesów restrukturyzacji przedsiębiorstw przemysłów ciężkich: górnictwa, hutnictwa i energetyki, z ukierunkowaniem na metodykę zarządzania projektami;
  • badania zmian i projektowanie kultury organizacyjnej w przekształcanych przedsiębiorstwach przemysłów ciężkich;
  • metodyka diagnozowania i projektowania klastrów innowacyjnych w strukturach przemysłowych i regionalnych;
  • badania etycznych i korupcyjnych zachowań organizacji.
Każda ze wskazanych szkół jest rozwijana w toku badań realizowanych przez odpowiednie zespoły badawcze, kierowane przez doświadczonych profesorów. Efektem prac tych zespołów są liczne publikacje, granty badawcze i rozwojowe. Wielu pracowników Wydziału otrzymało wyróżnienia naukowe, jak również uczestniczy w pracach rad i komisjach naukowych.
Nie bez znaczenia pozostaje bogaty dorobek publikacyjny pracowników Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej. W ramach swej wieloletniej aktywności naukowej opublikowano bowiem około 200 monografii i prac zbiorowych, które rozwijając dyscyplinę nauk o zarządzaniu, wpisują się w założenia wymienionych wcześniej szkół stworzonych przez Wydział.
Przed kadrą zarządzająca przedsiębiorstw oraz instytucji regionu, a także przed pracownikami naukowymi Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej nowe wyzwania związane z kolejną fazą restrukturyzacji przemysłów śląskich i regionu. Już dziś można stwierdzić, że Wydział, poprzez aktywność naukowo –badawczą zajął w procesach restrukturyzacyjnych regionu znaczące miejsce. Efektem ścisłej współpracy z praktyką przemysłową są liczne projekty badawcze z zakresu zarządzania, realizowane przez znamienitych naukowców z Politechniki Śląskiej, w tym zwłaszcza z Wydziału Organizacji i Zarządzania. 
Na Wydziale przygotowano kadrę oraz stosowną infrastrukturę do podejmowania wyzwań, jakie niosą przeobrażenia w gospodarce. W przyszłości w dalszym ciągu będzie kładziony nacisk na badania dotyczące konkretnych sytuacji, które tworzą szansę rozwoju przedsiębiorstw i regionu. Wykorzystując metody indukcyjne oraz metody badań operacyjnych, a jednocześnie posługując się instrumentami matematyczno-statystycznymi i logicznymi, opracowane zostaną modele mające na celu stworzenie podstaw podejmowania w organizacjach racjonalnych decyzji, bowiem sprawne funkcjonowanie organizacji przyczynia się niewątpliwie do osiągnięcia przez nią wytyczonej misji.
Ważnym elementem działalności naukowej Wydziału Organizacji i Zarządzania jest współpraca z zagranicą. W ramach różnych form tej współpracy, pracownicy Wydziału odbywają staże m.in. we Francji, Grecji, Niemczech i w Wielkiej Brytanii, prowadząc wykłady oraz uczestnicząc we wspólnych badaniach. Wydział posiada umowy o stałej współpracy z wieloma zagranicznymi placówkami naukowymi, m.in. z Ecole de Mines Nancy, Ecole de Mines Saint-Etienne oraz Universite de Lille i Universite Louis Pasteur Strasbourg (Francja), Abertay University Dundee (Szkocja), University of Portsmouth (Wielka Brytania), IHI Zittau (Niemcy), Politechnika Kowieńska (Litwa), Politechnika Ostrawska (Czechy), Politechnika Lwowska (Ukraina).
Wciąż jest jeszcze bardzo wiele do zrobienia w zakresie poprawy sprawności działań wielu organizacji funkcjonujących w regionie. Szczególny nacisk powinien zostać położony na takie obszary działalności, jak: innowacyjne zarządzanie produkcją, zarządzanie logistyką, zarządzanie technologiczne i zarządzanie jakością. Powinno to wpłynąć na rozwój kształtujących się w ramach Wydziału szkół naukowych i ich doskonalenie w odniesieniu do zarządzania strategicznego, taktycznego i operacyjnego.
 
Prof. dr hab. inż. Marian Turek

Opinie (1)

olek Ocena

najplepszy wydział na PŚ. polecam