21.05.2026 10:30
Arkusz CKE matury z biologii 2026 składa się z 22 zadań, które podzielone są na krótsze podpunkty. W wielu zadaniach trzeba pracować z wykresami, tabelami, schematami lub opisami doświadczeń. Za rozwiązanie wszystkich zadań poprawnie można uzyskać maksymalnie 60 punktów. Maturę z biologii na poziomie rozszerzonym w 2026 roku zdawało ponad 71 tysięcy osób (około 20,7% wszystkich uczniów). Zobacz analizę arkusza
| Przedmiot: biologia | Rok: 2026 |
| Poziom: rozszerzony | Dla: obywateli Polski |
Arkusz PDF i odpowiedzi
Arkusze maturalne biologia (rozszerzony)
Opinie o arkuszu
Matura 2026 z biologii na poziome rozszerzonym odbyła się w piątek 8 maja. Egzamin ma formę pisemną i trwa 180 minut. W tym czasie maturzyści rozwiązują zadania znajdujące się w arkuszu egzaminacyjnym. Egzamin sprawdza nie tylko wiedzę teoretyczną z biologii, ale przede wszystkim umiejętność analizowania informacji biologicznych.
Egzamin sprawdza nie tylko znajomość pojęć i procesów biologicznych, ale też umiejętność analizy danych, interpretowania oraz formułowania wniosków. W zadaniach otwartych szczególnie ważne jest precyzyjne odpowiadanie na polecenie.
Tegoroczni maturzyści mieli do rozwiązania zadania sprawdzające między innymi umiejętność rozumowania naukowego, interpretowania wyników badań, wykresów oraz analiz materiałów źródłowych, a także dostrzegania zależności przyczynowo-skutkowych. Maturzyści analizowali wykresy związane z Elektroforezą DNA w żelu agarozowym, musieli wykazać się znajomością nazw oraz funkcji konkretnych enzymów czy też oceniali prawdziwość stwierdzeń dotyczących kanałów jonowych.
W tym roku maturzyści zwracali szczególną uwagę na zadania otwarte dotyczące:
potencjału czynnościowego neuronu,
przepuszczalności błony komórkowej dla jonów sodu i potasu,
depolaryzacji i hiperpolaryzacji błony komórkowej.
Według pierwszych opinii wielu uczniów tegoroczna matura z biologii okazała się łatwiejsza niż w poprzednich latach, jednak szczególnie wymagająca pod kątem ilości tekstów oraz zadań dotyczących dogłębnych analiz i interpretacji.
Część maturzystów podkreślała, że arkusz był zgodny z przewidywaniami i programem nauczania i napisali maturę bez mniejszych problemów. Znaczna część maturzystów opuściła sale egzaminacyjne w dobrych nastrojach, obstawiając wyniki powyżej 70%.
Niedługo po rozpoczęciu egzaminu z biologii zaczęły pojawiać się pierwsze doniesienia dotyczące tematów i zadań pojawiających się w arkuszu. Należy jednak pamiętać, że autentyczność wszelkich wycieków nie zostaje potwierdzona aż do momentu oficjalnego opublikowania arkuszy przez Centralną Komisję Egzaminacyjną, a publikowanie treści egzaminacyjnych w trakcie trwania matury narusza zasady egzaminu.
Matura 2026 z biologii jest jednym z przedmiotów dodatkowych, które można wybrać na egzaminie maturalnym. Zdaje się ją wyłącznie na poziomie rozszerzonym. Najczęściej decydują się na nią uczniowie planujący studia medyczne, biologiczne lub inne kierunki przyrodnicze. Wynik z tego egzaminu jest bardzo ważny podczas rekrutacji na studia, szczególnie na kierunki związane z medycyną i naukami o życiu.
Matura z biologii na poziomie rozszerzonym należy do tych egzaminów, które w dużej mierze sprawdzają umiejętność analizy informacji, a nie tylko schematycznego zapamiętywania faktów. Arkusz przygotowywany przez Centralną Komisję Egzaminacyjną zawiera zadania oparte na różnorodnych materiałach źródłowych - wykresach, schematach, tabelach, opisach doświadczeń czy fragmentach artykułów naukowych.
Zadaniem maturzysty jest interpretacja tych danych, wyciąganie wniosków oraz zastosowanie wiedzy biologicznej w nowych kontekstach.
Arkusz maturalny z biologii składa się z zadań zamkniętych i otwartych. Część z nich wymaga krótkiej odpowiedzi, natomiast inne polegają na dokładniejszej analizie materiałów źródłowych. W arkuszu bardzo często pojawiają się zadania polegające na analizie tekstów naukowych lub popularnonaukowych. Uczniowie muszą przeczytać fragment tekstu i na jego podstawie odpowiedzieć na pytania. Pojawiają się także zadania wymagające interpretacji wykresów, tabel oraz schematów biologicznych.
Wiele poleceń dotyczy również analizy doświadczeń biologicznych. W takich zadaniach trzeba określić problem badawczy, sformułować hipotezę, zaplanować przebieg doświadczenia albo wyciągnąć wnioski z jego wyników.
Zakres wiedzy na maturze 2026 z biologii:
Arkusz zawiera zazwyczaj około 44-56 zadań, z czego około 10-14 to zadania zamknięte. Maksymalnie można zdobyć 60 punktów. Polecenia w arkuszu maturalnym często zaczynają się od takich czasowników jak: wyjaśnij, uzasadnij, porównaj, rozstrzygnij, sformułuj hipotezę lub zaprojektuj doświadczenie. Oznacza to, że odpowiedź powinna być dokładna i oparta na wiedzy biologicznej.
Liczba zadań z biologii - matura 2026
Matura 2026 biologia - wymagania egzaminacyjne
Matura rozszerzona z biologii obejmuje bardzo szeroki zakres materiału. Uczeń powinien rozumieć procesy biologiczne zachodzące w organizmach oraz potrafić analizować zależności między nimi. Jednym z podstawowych działów jest chemizm życia, czyli skład chemiczny organizmów. Obejmuje on między innymi makro i mikroelementy oraz budowę i funkcje podstawowych związków organicznych, takich jak węglowodany, białka, lipidy i kwasy nukleinowe.
Kolejnym ważnym zagadnieniem jest budowa komórki. Uczniowie powinni znać różnice między komórką prokariotyczną i eukariotyczną oraz funkcje organelli komórkowych. Ważne jest także zrozumienie procesów transportu przez błony komórkowe. Istotnym działem jest także metabolizm komórkowy, czyli procesy związane z przemianą energii w komórce. Obejmuje on działanie enzymów, fotosyntezę, oddychanie komórkowe oraz fermentację. Na egzaminie pojawiają się również zagadnienia związane z podziałami komórkowymi, takimi jak mitoza i mejoza, oraz ich znaczeniem dla organizmów żywych.
Dużą część materiału stanowi także różnorodność organizmów, czyli podstawowe informacje o bakteriach, protistach, grzybach, roślinach i zwierzętach. Ważnym działem jest również fizjologia roślin, obejmująca transport wody i soli mineralnych, fotosyntezę, oddychanie oraz działanie hormonów roślinnych.
Na maturze często pojawiają się także zagadnienia związane z fizjologią zwierząt i człowieka, w tym funkcjonowaniem układu krążenia, oddechowego, pokarmowego, wydalniczego oraz nerwowego i hormonalnego. Ważna jest także wiedza dotycząca mechanizmów odpornościowych organizmu. Ostatnim istotnym działem jest ekologia i ochrona środowiska, czyli zależności między organizmami, funkcjonowanie ekosystemów oraz wpływ działalności człowieka na środowisko.
Matura 2026 z biolgii - ogólne wymagania egzaminacyjne:
Zobacz arkusze maturalne z biologii
Najczęstsze „pewniaki” maturalne z biologii Analiza arkuszy z poprzednich lat pokazuje, że pewne zagadnienia pojawiają się wyjątkowo regularnie. Jednym z nich jest genetyka, zwłaszcza zadania dotyczące dziedziczenia cech oraz analizy krzyżówek genetycznych. Bardzo często pojawiają się także zadania dotyczące metabolizmu komórkowego, zwłaszcza fotosyntezy i oddychania komórkowego. Równie regularnie pojawiają się pytania dotyczące budowy i funkcjonowania komórki.
W wielu arkuszach pojawiają się także zadania z zakresu ekologii oraz fizjologii organizmów. Opanowanie tych działów pozwala zdobyć znaczną część punktów na egzaminie.
matura 2026 biologia - pewniaki
Choć nie da się przewidzieć dokładnych poleceń, analiza arkuszy z poprzednich lat pokazuje, że pewne działy biologii pojawiają się cyklicznie. Z tego powodu maturzyści często mówią o tzw. „pewniakach maturalnych z biologii” - zagadnieniach, które niemal co roku pojawiają się w arkuszu. Z doświadczenia maturzystów, którzy ten egzamin pisali w poprzednich latach, wynika, że regularne rozwiązywanie arkuszy i oswojenie się z typem zadań tam występujących - znacznie obniża też poziom stresu na egzaminie właściwym.
Maturzyści często wskazują kilka elementów egzaminu jako szczególnie trudne. Jednym z nich jest analiza doświadczeń biologicznych. W wielu zadaniach trzeba zaprojektować doświadczenie lub zinterpretować jego wyniki. Wymaga to dobrej znajomości metod badawczych oraz umiejętności logicznego myślenia.
Kolejnym wyzwaniem matury z biologii jest łączenie różnych procesów biologicznych. Na maturze często pojawiają się zadania wymagające pokazania zależności między różnymi poziomami organizacji życia - na przykład między procesami zachodzącymi w komórce a funkcjonowaniem całego organizmu. Trudność sprawia również formułowanie odpowiedzi.
W wielu zadaniach trzeba napisać pełne zdania i używać poprawnej terminologii biologicznej, co bywa problematyczne bez dobrej znajomości pojęć.
Biologia zdawana na poziomie rozszerzonym jest jednym z najważniejszych przedmiotów podczas rekrutacji na wiele kierunków studiów. Najczęściej jest wymagana lub punktowana na takich kierunkach jak medycyna, weterynaria, biotechnologia, farmacja czy analityka medyczna.
Może być także bardzo ważna podczas rekrutacji na dietetykę, ochronę środowiska czy studia biologiczne. Wysoki wynik z biologii znacząco zwiększa szanse na dostanie się na uczelnie medyczne i przyrodnicze, gdzie konkurencja jest bardzo duża.
Duża część zadań na maturze z biologii dotyczy fizjologii organizmów, czyli tego, jak funkcjonują organizmy żywe. W arkuszu często pojawiają się pytania o działanie różnych układów narządów u zwierząt oraz o procesy zachodzące w organizmach roślin. W przypadku roślin maturzyści analizują najczęściej takie procesy jak transport wody i soli mineralnych, transpiracja czyli parowanie wody z powierzchni roślin oraz regulacja wzrostu i rozwoju przez hormony roślinne.
Z kolei w zadaniach dotyczących zwierząt pojawiają się pytania o funkcjonowanie układu krwionośnego, oddechowego i nerwowego. Często trzeba również wyjaśnić mechanizmy utrzymywania homeostazy, czyli zdolności organizmu do zachowania równowagi wewnętrznej mimo zmian zachodzących w środowisku.
W kontekście matury warto też pamiętać o wpływie stresu egzaminacyjnego na organizm człowieka. Silny stres może oddziaływać na układ nerwowy, wpływając m.in. na poziom kortyzolu. Zjawisko to może mieć znaczenie dla procesów poznawczych, takich jak koncentracja, zapamiętywanie czy przypominanie informacji. Dlatego odpowiednie przygotowanie, odpoczynek i radzenie sobie ze stresem są ważne nie tylko dla samopoczucia, ale także dla efektywnego wykorzystania wiedzy podczas egzaminu maturalnego.
Najpopularniejsze:
matura 2026 polski - podstawowy
matura 2026 polski - rozszerzony
matura 2026 matematyka - podstawowa
matura 2026 matematyka - rozszerzona
matura 2026 angielski - podstawowy
matura 2026 angielski - rozszerzony
matura 2026 niemiecki - podstawowy
