Matura 2023 z języka polskiego – poziom podstawowy
4 maja 2023 roku o godzinie 9:00 maturzyści w całej Polsce otworzyli arkusze egzaminacyjne z języka polskiego na poziomie podstawowym, oficjalnie rozpoczynając maraton egzaminacyjny. Na rozwiązanie całości arkusza uczniowie mieli aż 240 minut. Za samą część testową mogli oni uzyskać 25 punktów, zaś za wypracowanie 35. Egzamin odbył się we wszystkich szkołach ponadpodstawowych w kraju, pod ścisłym nadzorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Do sal można było wnieść jedynie dowód tożsamości oraz długopis z czarnym tuszem, a wszelkie materiały pomocnicze były bezwzględnie zakazane.
Arkusz testowy został podzielony na kilka bloków, sprawdzających różne umiejętności:
Część 1. Test “Język polski w użyciu”
Ten blok sprawdzał umiejętność analizy krytycznej tekstów publicystycznych i popularnonaukowych oraz wyciągania z nich wniosków. Uczniowie pracowali na dwóch artykułach poświęconych zjawisku podróżowania:
Zadania w tym segmencie wymagały m.in. rozstrzygnięcia, czy turystyka zmienia człowieka, wyjaśnienia korzyści i ryzyka wyjścia poza stref komfortu, wskazania ironii czy oceny prawdziwości zdań o środkach językowych. Zwieńczeniem tej części było zadanie 6., czyli napisanie notatki syntetyzującej na temat skutków masowej turystyki. Należało pamiętać, że wypowiedź powinna liczyć 60-90 słów.
Część 2. Test historycznoliteracki
W tej części sprawdzana jest przede wszystkim wiedza i umiejętności dotyczące lektur, motywów i epok literackich.
-
Zadanie 7. nawiązywało do antyku - należało przeczytać krótki tekst o Trojanie – wirusie komputerowym, a następnie odwołując się do mitu o wojnie trojańskiej, uczniowie musieli uzasadnić trafność nazwy tego wirusa.
-
W zadaniu 12 dalej sprawdzana była wiedza dotycząca tekstów z epoki romantyzmy - pojawiły się fragmenty utworów, do których należało dopasować tytuły - był to “Kordian” i III część “Dziadów”. Następnie trzeba było wyjaśnić, czym różni się rola przypisana Polsce w obu fragmentach.
-
W poleceniu 13 pojawiła się tabela, w której przedstawiono wybrane założenia dwóch epok literackich – pozytywizmu i Młodej Polski. Do każdej z epok należało dobrać odpowiedni cytat z utworu poetyckiego, które podane były poniżej i które będą ilustrować założenia danej epoki.
-
W poleceniu 17 pojawił się fragment “Tanga” Sławomira Mrożka - na jego podstawie należało określić jaką postawę, typową dla bohatera romantycznego, przejawia Artur w zacytowanym tekście. Co istotne – trzeba było odnieść się zarówno do postawy Artura, jak i do postawy wybranego bohatera dramatu romantycznego.
Ostatnim zadaniem dla maturzystów było napisanie wypowiedzi argumentacyjnej, która powinna liczyć co najmniej 300 wyrazów. W wypracowaniu należało rozważyć problem, przedstawić argumenty, odwołać się do utworów obowiązkowych i wybranych kontekstów. Tematy, z których mogli wybierać, to:
Temat 1.: Człowiek - istota pełna sprzeczności.
Temat 2.: Co sprawia, że człowiek staje się dla drugiego człowieka bohaterem.
Co sprawiło uczniom problem?
Największą trudnością w nowej formule okazała się dla uczniów notatka syntetyzująca - wielu uczniów miało problem ze zwięzłym, obiektywnym połączeniem wspólnych wniosków z obu tekstów bez przepisywania ich fragmentów i zmieszczeniem się w rygorystycznym limicie słów. W tekście historycznoliterackim trudność sprawiło precyzyjne nazywanie i zdefiniowanie koncepcji historiozoficznych w zadaniu z “Dziadów” i “Kordiana”.
Głosy maturzystów po opuszczeniu sal były mocno podzielone. Część z nich odetchnęła z ulgą, uznając dobór tekstów w pierwszej części za bardzo przyjemny i współczesny. Wielu chwaliło także obecność “Roku 1984” Orwella czy “Tanga” Mrożka. Z drugiej strony pojawiło się także dużo komentarzy dotyczących braku czasu.
