Matura poprawkowa z języka polskiego 2024

Koniec sierpnia to dla większości młodych ludzi czas trwania wakacji, jednak dla grupy maturzystów, którym nie udało się zdać majowego egzaminu z języka polskiego wtorek, 20 sierpnia 2024 roku, stał się momentem pełnej mobilizacji. Dokładnie o godzinie 9:00 tysiące poprawkowiczów ponownie przystąpiło do egzaminu z języka ojczystego. Egzamin, przeprowadzony w nowej Formule 2023, trwał 240 minut i wymagał rozwiązania zadań oraz napisania wypracowania. W samej części testowej, obejmującej zadania dotyczące tekstu literackiego i nieliterackiego można było zdobyć 25 punktów, zaś za wypracowanie aż 35. Łączna liczba możliwych do zdobycia punktów wynosiła więc 60.  

Co zawierał arkusz?

Arkusz testowy liczył 19 stron i składał się z 15 zadań, rozdzielonych na dwa segmenty:

Część 1. Test “Język polski w użyciu” (zadania 1-6)

Ta część arkusza sprawdzała przede wszystkim umiejętność czytania ze zrozumieniem, analizę krytyczną oraz syntetyzowanie informacji na podstawie dwóch tekstów publicystyczno-naukowych. Pierwszy z nich, autorstwa Agaty Cieślik, pod tytułem “Różne oblicza optymizmu” analizował psychologi9czne i wiekowe uwarunkowania tytułowego optymizmu. Drugi zaś tekst, napisany przez Malwinę Szpitalak - “Nie taki pesymizm zły”, skupiał się na odmiennej niż wcześniej postawie oraz jej zaletach. W zadaniu pierwszym uczniowie musieli wskazać poprawną odpowiedź w zadaniu zamkniętym, dotyczącym czynników kształtujących optymizm. 2 polecenie wymagało wyjaśnienie własnymi słowami mechanizmu radzenia sobie z lękiem u defensywnego pesymisty. W zadaniu kolejnym należało odnieść cytat Winstona Churchilla do wniosków obu autorek i uzasadnić stanowisko. Zadanie 4 obejmowało wykazanie zafałszowania podanego wniosku i ocenienie prawdziwości twierdzeń o cechach stylu i argumentacji obu tekstów. Ostatnim, najwyżej punktowanym poleceniem było napisanie notatki syntetyzującej na temat konsekwencji postaw życiowych, mieszczącej się w limicie 60-90 wyrazów.  

Część 2. Test historycznoliteracki (zadania 7-15)

Ta część arkusza weryfikowała przede wszystkim znajomość lektur, motywów, kontekstów kulturowych oraz umiejętność analizy środków retorycznych. W zadaniu 7 należało dopasować role podanych do postaci mitologicznych – Hery i Persefony. Następnie maturzyści musieli przeanalizować fragment pieśni Jana Kochanowskiego oraz renesansową grafikę Sebalda Behama, porównując wizerunek i zachowanie Fortuny w obu dziełach. Kolejne polecenie przenosiło zdających do oświecenia - na podstawie bajki “Mysz i kot” Ignacego Krasickiego trzeba było wskazać epokę, z której tekst pochodzi oraz dowieść, że utwór realizuje zasadę “zabawy i nauki”. Zadanie 10 dotyczyło sceny balu w “Dziadach cz. III” Adama Mickiewicza. Zadaniem uczniów było wyjaśnienie symbolicznego podziału uczniów na strony lewą i prawą. Polecenie 11 oparte było na fragmencie “Potopu” Henryka Sienkiewicza. Należało wskazać w nim obecność argumentacji emocjonalnej oraz wypisać z tekstu i nazwać wybrany środek stylistyczny. Kolejno sprawdzana była wiedza dotycząca “Wesela” Stanisława Wyspiańskiego - maturzyści musieli wyjaśnić, jak na przykładzie jednego z podanych bohaterów - Dziennikarza, Poety, Pana Młodego lub Dziada - spełnia się chochola zapowiedź dotycząca ludzkich snów i skrywanych w duszy pragnień. Zadanie 13 weryfikowało rozumienie pojęć i relacji podmiotu z adresatem lirycznym, na przykładzie wiersza Leopolda Staffa. Polecenie 14 wymagało odwołania się do wiedzy o “Dżumie” Alberta Camusa, a ostatnie z tego segmentu obejmowało analizę wiersza Jacka Kaczmarskiego w kontekście “Lalki” Bolesława Prusa.  

Część pisemna

Ostatnim zadaniem w arkuszu było napisanie wypowiedzi argumentacyjnej na podstawie jednego z dwóch dostępnych tematów. Należało w rozważaniach przedstawić argumenty i rozważyć konteksty, zaś w przykładach odwołać się do co najmniej jednej lektury obowiązkowej. Tematy, z których uczniowie mogli wybierać, to:  

Temat 1. Co motywuje człowieka do przemiany wewnętrznej? 

W pracy odwołaj się do: 

• lektury obowiązkowej 

• innego utworu literackiego – może to być również utwór poetycki 

• wybranych kontekstów. 

Temat 2. Człowiek w poszukiwaniu prawdy o sobie i o świecie, w którym żyje. 

W pracy odwołaj się do: 

• lektury obowiązkowej 

• innego utworu literackiego – może to być również utwór poetycki 

• wybranych kontekstów.

Co sprawiło uczniom największy problem?

Od lat jedynym z najtrudniejszych elementów pierwszej części matury jest notatka syntetyzująca - uczniowie często wskazują na problem ze zwięzłym połączniem wniosków z obu tekstów we własnych słowach i zamiast tego dokonują po prostu streszczenia. Dodatkową barierą jest w tym zadaniu limit słów. Dużym wymaganiem okazały się także zadania otwarte z lektur, które wymagały konkretnej wiedzy o bohaterach, jak w przypadku “Wesela” czy “Dżumy”, bo obnażały one pobieżną znajomość lektur.  

Opinie o arkuszu 

Arkusz raczej nie był zaskakujący - pojawiły się w nim klasyki literatury, takie jak “Dziady”, “Potop”, “Lalka” czy “Wesele” - wielu maturzystów było z tego niezwykle zadowolonych, bo to lektury, które ze względu na ich istotność, są najczęściej powtarzane. Także dobór tekstów w pierwszej części został oceniony pozytywnie – tematyka nie była dla większości zdających trudna. Większe emocje wzbudziła część pisemna – o ile pierwszy temat był oceniany jako przestępny, to drugi, dotyczący poszukiwania prawdy o sobie i o świecie, w którym żyje człowiek, zdał się dla wielu maturzystów bardzo skomplikowany.