Terminy rekrutacji na studia Drzwi otwarte na uczelniach Terminy matury Terminy egzaminu ósmoklasisty
10.08.2026 09:49
| Przedmiot: język polski | Rok: 2023 |
| Poziom: podstawowy | Dla: obywateli Polski |
Arkusz PDF i odpowiedzi
Arkusze maturalne język polski (podstawowy)
język polski poziom podstawowy - część pisemna
język polski poziom podstawowy - część ustna
Matura poprawkowa 2023 z języka polskiego – poziom podstawowy
Podczas gdy dla wielu abiturientów maturalne emocja opadły wraz z końcem maja, niektórzy musieli zmierzyć się z najważniejszym sprawdzianem ich wiedzy jeszcze u schyłku wakacji. 22 sierpnia 2023 roku o godzinie 9:00 wystartował egzamin maturalny w terminie poprawkowym z języka polskiego na poziomie podstawowym. Na rozwiązanie wszystkich zadań zdający mieli 240 minut. Część testowa składała się z 14 poleceń, a maksymalna liczba punktów możliwych do zdobycia wynosiła 25. Za część z wypracowaniem można było zaś uzyskać 35 punktów.
Co zawierał arkusz?
Część 1: Test “Język polski w użyciu”
Pierwsza część sprawdzała umiejętności czytania ze zrozumieniem, syntezy faktów oraz analizy porównawczej tekstów nieliterackich. Tym razem tematem przewodnim były mechanizmy ludzkiego umysłu, a dokładniej relacja zachodząca między procesem myślenia a językiem naturalnym. Maturzyści pracowali na tekście Łukasza Kwiatka “Między myślą a słowem” oraz Roberta Piechowicza “Mentalski: język, którym myślimy?”.
Zadanie 1. było podzielone na dwa podpunkty. W pierwszym, bazując na początkowych akapitach tekstu Piechowicza, należało sformułować argument potwierdzający, że “język, choć giętki, nie zawsze może powiedzieć wszystko, o czym pomyśli głowa”. W drugim punkcie polecenia uczeń musiał ocenić, czy powyższa teza Piechowicza znajduje poparcie u Kwiatka.
W 2. zadaniu trzeba było dowieść, czy spostrzeżenie Piechowicza o myśleniu jako “cichym mówieniu do samego siebie” pokrywa się z tekstem Kwiatka.
W poleceniu 3. należało ponumerować od 1 do 4 etapy kompozycyjne tekstu Łukasza Kwiatka, śledząc drogę od powszechnego poglądu, przez dwie naukowe hipotezy, aż po rolę kognitywnej symulacji.
Zadanie 4. było krótkim testem prawda/fałsz, badający pod kątem językowym i stylistycznym oba teksty.
Polecenie 5. to z kolei notatka syntetyzująca - zadanie najwyżej punktowane w tej części. Maturzyści musieli w limicie 60-90 wyrazów zwięźle przedstawić wspólne dla obu autorów wnioski dotyczące wzajemnych relacji myślenia i języka.
Część 2: Test historycznoliteracki
Ten segment sprawdzał znajomość lektur obowiązkowych, umiejętność analizowania poezji, odczytywania intencji autorów na przestrzeni epok oraz interpretowania tekstów ikonicznych.
Zadanie 6. dotyczyło roli chóru w “Antygonie” Sofoklesa na podstawie przytoczonego cytatu o fatum ciążącym nad rodem.
W poleceniu 7. z antyku przenosimy się do średniowiecza - na podstawie tekstu Pawła Stępnia należało najpierw zdefiniować ideę pośrednictwa, a następnie udowodnić jej obecność w tekście “Bogurodzicy”.
Zadanie 8. bazowało na fragmencie “Pieśni XXIIII” Jana Kochanowskiego. Na jego podstawie należało najpierw podać nazwę antycznego toposu, wykorzystanego w podanym tekście, a następnie sformułować refleksję o ludzkim losie, wyrażoną w zacytowanym fragmencie, poprzez zastosowanie tego toposu.
W poleceniu 9. zadaniem maturzystów było podanie dwóch analogii łączących postawę buntującego się Konrada z “Wielkiej Improwizacji” z “Dziadów” Adama Mickiewicza z postawą mitologicznego Prometeusza.
Zadanie 10. polegało na interpretacji współczesnego plakatu Wojciecha Kościelnika do musicalu “Lalka”. Należało powiązać wygląd postaci z kreacją Izabeli Łęckiej z powieści Prusa, uwzględniając dwa elementy graficzne.
W poleceniu 11. pojawił się fragment noweli “Gloria victis” Elizy Orzeszkowej. Uczniowie musieli wskazać właściwy rodzaj stylizacji oraz wyjaśnić, jak wpływa ona na kreację Romualda Traugutta.
W zadaniu 12. należało dopasować dzieła literackie: “Przedwiośnie”, “Ludzie, którzy szli”, “Profesor Andrews w Warszawie” do odpowiednich ram czasowych – dwudziestolecia międzywojennego, literatury lat 1945-1989 i literatury po 1989 roku.
Polecenie 13. polegało na wyjaśnieniu znaczenie tytułu “Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego w odniesieniu do sensu całego utworu.
Ostatnie, 14. zadanie, dotyczyło wiersza “Życie na poczekaniu” Wisławy Szymborskiej. Maturzyści musieli rozpoznać motyw w nim występujący oraz wyjaśnić ukrytą w wierszu refleksję.
Część 3: Wypracowanie
Uczniowie mieli za zadanie wybrać jeden z tematów i napisać wypracowanie. W tekście argumentacyjnym należało rozważyć problem, przedstawić swoje zdanie i je uzasadnić. Tematy, które maturzyści mieli do wyboru, to:
"Autentyczność i udawanie w relacjach międzyludzkich."
"Wolność - dar, ale również odpowiedzialność."
Co sprawiło uczniom problem?
Sierpniowy arkusz poprawkowy, choć oparty na standardowych i bardzo znanych motywach maturalnych, krył w sobie kilka pułapek. Podobnie jak w terminie głównym, zmieszczenie się w przedziale 60-90 słów w notatce syntetyzującej było wymagające - do tego wielu uczniów, zamiast trzymać się narzuconego tematu i syntezy, po prostu streszczała teksty. Kłopotliwe okazało się też polecenie 7., bo choć pojęcie pośrednictwa w “Bogurodzicy” jest omawiane na lekcjach, to wykazanie go w oparciu o tekst naukowy nie było dla uczniów najłatwiejsze. Oprócz tego, wielu zdających traciło punkty przy zadaniu 10. – interpretacji plakatu.
Opinie o arkuszu
Zdania zdających są podzielone, choć większość z nich raczej pozytywnie zapatruje się na arkusz i przyszłe wyniki. Maturzyści zwracają uwagę na to, że mieli zdecydowanie więcej czasu na przygotowanie się do testu i to zdecydowanie im pomogło. Poza tym pojawiły się motywy i teksty, które uznali za dość proste i przewidywalne. Dla abiturientów piszących ten arkusz, pomyślne zdobycie minimum 30% punktów zdecyduje o tym, czy jeszcze w tym roku akademickim będą mogli podjąć studia, czy zostaną zmuszeni do rocznej przerwy w edukacji.
Czy dostępne są odpowiedzi do arkusza?
Tak, do każdego zadania dołączone są szczegółowe rozwiązania.
Czy można pobrać arkusz w PDF
Tak, arkusz dostępny jest do pobrania w wygodnym formacie test - pobierz PDF, wypracowanie - pobierz PDF
Zobacz także