02.07.2026 09:44
| Przedmiot: historia | Rok: 2023 |
| Poziom: rozszerzony | Dla: obywateli Polski |
Arkusz PDF i odpowiedzi
Arkusze maturalne historia (rozszerzony)
18 maja 2023 roku o godzinie 9:00 tysiące abiturientów w całej Polsce zasiadło do egzaminu maturalnego z historii na poziomie rozszerzonym. Na rozwiązanie całości uczniowie mieli dokładnie 180 minut, a maksymalna liczba punktów, jaką można było zdobyć za bezbłędne wykonanie wszystkich poleceń, wynosiła 60. Konstrukcja egzaminu, oparta na 34 stronach, wymagała od uczniów nie tylko rozległej wiedzy, ale też umiejętności pracy ze zróżnicowanym materiałem źródłowym.
Co zawierał arkusz?
Arkusz egzaminacyjny składał się z 26 zadań, ułożonych w porządku chronologicznym od pradziejów po koniec XX wieku:
W zadaniu 1. pojawił się rysunek przedstawiający rekonstrukcję osady w dawnej prowincji syryjskiej. Na jego podstawie należało rozpoznać epokę i podać uzasadnienie, bazujące właśnie na ilustracji i własnej wiedzy.
W poleceniu 2. pojawiły się trzy teksty, spośród których należało wybrać jeden, dotyczący starożytnej Sparty. Tutaj również należało uzasadnić swoją odpowiedź. Pozostałe teksty także należało wykorzystać, dopasowując je do opisów.
Zadanie 3. bazowało na dwóch tekstach źródłowych - napisie z sarkofagu Luciusa Corneliusa Scipiona oraz mapie wojny Rzymu z Kartaginą. Korzystając z tych materiałów należało ocenić prawdziwość zdań.
W zadaniu 4. również pojawiły się teksty źródłowe - plan przestrzenny późnośredniowiecznego Elbląga i tekst źródłowy o prawie lokacyjnym. Korzystając z nich należało podać nazwę średniowiecznego związku handlowego miast oraz rozstrzygnąć, czy plan ze źródła 2. przestawia miasto lokowane na prawie opisanym w źródle 1. Odpowiedź należało uzasadnić, odwołując się do informacji z obu źródeł.
Polecenie 5. zawierało fragment ilustracji przedstawiającej wojska dwóch stron konfliktu w bitwie pod Crecy w 1346 roku oraz kawałek tablicy genealogicznej ukazującej związki Kapetyngów z Plantagenetami. Uczeń musiał wykonać kilka czynności: podać nazwę konfliktu zbrojnego, podczas którego została stoczona bitwa pokazana na tekście ikonicznym, wyjaśnić w jakich okolicznościach król Anglii zgłosił pretensje do tronu francuskiego i odpowiedzieć ja malarz na ilustracji przedstawił owe pretensje.
W zadaniu 6. pojawiły się dwie opinie historyków - M. Bobrzyńskiego i A. Zielińskiego - na temat Władysława Łokietka. Zadaniem uczniów było porównać je, przedstawiając między nimi jedną różnicę i jedno podobieństwo.
Polecenie 7. sprawdzało znajomość architektury - bazując na fotografii kościoła pw. św. Krzysztofa we Wrocławiu należało podać nazwy dwóch stylów architektonicznych i choć jednej ich cesze, które prezentuje.
Do zadania 8. dołączona była rycina – zadaniem maturzystów było sformułować dwa argumenty potwierdzające tezę, że rycina powstała w kręgu zwolenników reformacji.
W poleceniu 9. pojawiły się dwa teksty źródłowe - 1. to fragment opracowania historycznego analizujący wojny polsko-szwedzkie, a 2. był wycinkiem tablicy genealogicznej Jagiellonów i Wazów. Zadaniem uczniów było podanie imienia władcy, za panowania które doszło do zerwania unii personalnej wspomnianej w źródle 1. Następnie należało przedstawić inną niż w pierwszym źródle przyczynę wojen polsko-szwedzkich i wyjaśnić różnicę między okolicznościami zwolnienia z polskiego tronu polskiego ostatniego męskiego przedstawiciela dynastii Jagiellonów a okolicznościami zwolnienia tego tronu przez ostatniego władcę z dynastii Wazów.
W zadaniu 10. pojawiła się tabela statystyczna podatków z XVII wieku. Na jej podstawie należało określić prawdziwość zdań.
W zadaniu 11. pojawił się fragment oscylujący wokół tematyki “liberum veto”. Korzystając z niego trzeba było wyjaśnić na czym polegało wypaczenie tej zasady i określić na mocy jakich postanowień została ona zniesiona.
Polecenie 12. miało dołączony fragment dokumentu, na podstawie którego trzeba było rozstrzygnąć czy przedstawiono w nim monteskiuszowską zasadę trójpodziału władzy.
W poleceniu 13. należało rozstrzygnąć, na którym z przedstawionych obok planów ukazano przebieg bitwy opisanej w podanym tekście. W uzasadnieniu należało podać nazwę bitwy i określić jej chronologię.
Do zadania 14. dołączona była fotografia monety okolicznościowej powstałej z okazji 150-lecia narodzin przemysłu naftowego i gazowniczego - uczeń miał za zadanie podać nazwisko postaci przedstawionej na monecie oraz nazwę zabory, na terenie którego narodził się przemysł naftowy.
Zadanie 15. dotyczyło sztuki. Do polecenia dołączony był popularny obraz Józefa Chełmońskiego “Bociany”. Należało podać nazwę stylu w malarstwie, którego przykładem jest ten obraz i uzasadnić tę odpowiedź, podając jedną widoczną na nim cechę.
W zadaniu 16. umieszczony został fragment pieśni oraz fragment “Manifestu Partii Komunistycznej” - należało rozstrzygnąć, czy przesłania obu tekstów są ze sobą zgodne, a następnie podać nazwisko jednego z autorów manifestu cytowanego w źródle 2.
W poleceniu 17. pojawił się tekst źródłowy opisujący brytyjską politykę kolonialną wobec Indii oraz fragment strony tytułowej czasopisma - uczeń musiał zawyrokować, czy opinia na temat polityki Brytyjczyków w Indiach wyrażona w tekście znajduje swoje potwierdzenie na ilustracji ze strony tytułowej.
W zadaniu 18. trzeba było wyjaśnić wymowę rysunku.
Zadanie 19. było pracą z mapą granic II RP z 1921 - należało wskazać wydarzenie militarne lub traktat polityczne, które ostatecznie ukształtowały wschodnią i zachodnią granicę państwa.
Polecenie 20. sprawdzało wiedzę dotyczącą postanowień traktatu wersalskiego, w tym - łamania go przez Niemcy.
Zadanie 21. dotyczyło depeszy Naczelnego Wodza – trzeba było określić do kogo była ona skierowana i kto ją podpisał.
W poleceniu 22. zadaniem maturzysty było rozstrzygnięcie czy przedstawione traktaty odnoszą się do procesów integracyjnych.
W zadaniu 23. należało wyjaśnić, dlaczego w PRL nie można było pisać o okolicznościach śmierci przyjaciół Czesława Miłosza.
Zadanie 24. polegało na porównaniu źródeł z kampanii propagandowych z okresu PRL.
W 25. poleceniu podane zostały fragmenty stenogramu rozmowy z października 1981 roku - należało podać nazwiska polityków i wyjaśnić o czym mówią.
Ostatnim, 26. zadaniem, było opracowanie jednego z trzech podanych tematów. Uczniowie mogli wybierać spośród:
W życiu politycznym państwa polskiego w okresie XI–XII wieku dominowały tendencje decentralizacyjne. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji panowanie trzech wybranych władców z tego okresu.
Rewolucja amerykańska i francuska z końca XVIII wieku miały podobne przyczyny. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji aspekt polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy.
Zimna wojna osiągnęła apogeum w latach 50. XX wieku. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, charakteryzując trzy wybrane wydarzenia z tego okresu.
Co sprawiło uczniom największy problem?
Okazało się, że dużym problemem wśród uczniów jest precyzyjne formułowanie uzasadnień: CKE wymagało ścisłego połączenia elementu z teksu czy ilustracji z własną wiedzą - nieodwołanie się do materiałów źródłowych bezpośrednio, skutkowało stratą punktów.
Opinie o arkuszu
Uczniowie zauważają, że arkusz był wymagający - zwrócono uwagę na duże nasycenie materiałami źródłowymi, co dodatkowo nakładało presję czasu, związaną z niepewnością czy uda się wykonać wszystkie zadania. Jeśli chodzi o poziom trudności - zdania maturzystów są podzielone.
Czy dostępne są odpowiedzi do arkusza?
Tak, do każdego zadania dołączone są szczegółowe rozwiązania.
Czy można pobrać arkusz w PDF
Tak, arkusz dostępny jest do pobrania w wygodnym formacie test - pobierz PDF.
Zobacz także
