Historia na poziomie rozszerzonym 2024  

We wtorek, 21 maja, o godzinie 9:00 uczniowie zasiedli do jednego z ostatnich testów maturalnych. Tym razem przyszedł czas na historię na poziomie rozszerzonym. Przedmiot ten zawsze jest jednym z najbardziej wymagających egzaminów dla zdających, wybierających studia humanistyczne oraz społeczne. Na rozwiązanie całego arkusza uczniowie mieli 180 minut, a maksymalna liczba punktów jaką mogli zdobyć za wykonanie wszystkich poleceń, wynosiła 60.  

Co zawierał arkusz? 

Arkusz egzaminacyjny składał się aż z ponad 30 stron i zawierał 26 zadań, z czego ostatnie stanowiło samodzielną wypowiedź pisemną. Test opierał się na chronologicznym przeglądzie epok - od starożytności po historię najnowszą. Dla tegorocznego arkusza charakterystyczna była bardzo duża różnorodność materiałów źródłowych - przewinęły się kroniki, pamiętniki, dokumenty prawne, mapy, drzeworyty i fotografie.   

Zadanie pogrupowane były w segmenty odpowiadające kolejnym okresom historycznym: 

• Starożytność: W zadaniach z tej epoki należało przeanalizować między innymi proces zjednoczenia Egiptu na podstawie reliefów, mapę państw hellenistycznych po podziałach imperium Aleksandra Wielkiego oraz specyfikę ustroju pryncypaty Augusta. Pojawiło się też polecenie z historii sztuki dotyczące architektury klasycystycznej na przykładzie warszawskiego kościoła św. Aleksandra.  

• Średniowiecze: Uczniowie pracowali z mową papieża Urbana II w zestawieniu z mapą wypraw, analizowali strukturę społeczeństwa stanowego na podstawie średniowiecznego drzeworytu oraz intepretowali fragmenty “Kroniki polskiej” Galla Anonima.  

• Nowożytność: Ten segment obejmował między innymi analizę wykresu podziału dochodów z królewszczyzn, francuskie wojny religijne i postać Henryka IV Burbona, abdykację Jana Kazimierza oraz rewolucję angielską.  

• Wiek XIX: Polecenia dotyczyły kampanii napoleońskiej 1908 roku na ziemiach polskich, dyktatury Józefa Chłopickiego w czasie powstania listopadowego oraz karykatury ilustrującej amerykańską doktrynę Monroe.  

• Wiek XX i historia najnowsza: W arkuszu był to najobszerniejszy segment, w którym znalazły się pytania o plebiscyty graniczne po I wojnie światowej, politykę NEP i kolektywizację w ZSRRR. Poza tym pojawiły się zadania dotyczące propagandy filmowej III Rzeszy (film “Triumf woli”), oceny skutków powstania warszawskiego, sfałszowanego referendum z 1946 roku, zimnej wojny i stanu wojennego w Polsce.  

• Wypracowanie: Napisanie pracy pisemnej było ostatnim z etapów w teście. Zdający musieli podać temat, spośród trzech winiejących w poleceniu:  

1. Najbardziej udaną próbą odnowienia tradycji imperium rzymskiego w średniowieczu było państwo Karola Wielkiego. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji aspekty: polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy. 

2. To właśnie wojny z Turcją, spośród wszystkich XVII-wiecznych konfliktów zbrojnych Rzeczypospolitej, w największym stopniu przyczyniły się do upadku jej znaczenia w tym stuleciu. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji aspekty: militarny, polityczny i społeczno-gospodarczy.  

3. Niepodległość Polska zawdzięczała przede wszystkim przywództwu Józefa Piłsudskiego. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji aspekty: dyplomatyczny, militarny i polityczno-ustrojowy. 

Co sprawiło uczniom problem? 

Analiza zadań pokazuje, że największe trudności sprawiały polecenia wymagające precyzyjnego łączenia odległych faktów historycznych, interpretacji i chronologii. Uczniowie wskazują więc na: 

• Mylenie kryzysów w bloku wschodnim: W zadaniu 24. zestawiono mapę inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację z 1968 roku z tekstem dotyczącym powstania węgierskiego. Wielu uczniów błędnie wskazywała, że teksty odnoszą się do tego samego wydarzenia.  

• Interpretacja ukrytych znaczeń w karykaturach: Polecenia 25. przedstawiało karykaturę. Na jej podstawie należało wyjaśnić przesłanie rysunku, uwzględniając kontekst historyczny. Na rysunku znajdował się generał Jaruzelski, ukrywający napis “Solidarność” i sprzątający pokój. Uczniowie często opisywali sam obrazek, zamiast poprawnie zinterpretować go w kontekście dążenia władz komunistycznych do całkowitego stłumienia i ukrycia ruchu społecznego po wprowadzeniu stanu wojennego w 1981 roku.  

• Precyzja w terminologii: Zadania związane z prawidłowym nazwaniem aktu abdykacji czy powiązania podziału dochodów z sejmem egzekucyjnym wymagały bardzo sprawnego poruszania się w obrębie specjalistycznych pojęć historycznych. Część zdających traciła punkty przez zbyt ogólne lub potoczne opisywanie zjawisk.  

Opinie o arkuszu 

Uczniowie wskazywali, że arkusz był bardzo czasochłonny - przeczytanie tak wielu tekstów źródłowych, analiza map i grafik, a na koniec napisanie eseju w 180 minut było wyjątkowo wymagające. Wielu zdających przyznało, że pisało wypracowanie w pośpiechu, pod presją czasu. Poza tym większość zadań nie sprawiła zdającym dużego kłopotu - najwięcej negatywnych głosów odnosiło się do poleceń związanych z geografią historyczną i historią najnowszą.  

Wynik z historii na poziomie rozszerzonym ma bardzo duże znaczenie dla osób planujących swoją dalszą edukację na takich kierunkach studiów, jak: prawo, administracja, dziennikarstwo, medioznawstwo, politologia, stosunki międzynarodowe, socjologia czy psychologia.  

Czy dostępne są odpowiedzi do arkusza?

Tak, do każdego zadania dołączone są szczegółowe rozwiązania.

Czy można pobrać arkusz w PDF?

Tak, arkusz dostępny jest do pobrania w wygodnym formacie test - pobierz PDF. 

Zobacz także

arkusze maturalne

polski arkusze maturalne

matematyka arkusze maturalne

angielski arkusze maturalne

biologia arkusze maturalne

chemia arkusze maturalne

fizyka arkusze maturalne

geografia arkusze maturalne

historia arkusze maturalne

informatyka arkusze maturalne

wos arkusze maturalne