Pamiętniki (fragmenty) matura 2026

Pamiętniki J. CH. Paska nie znajdują się na liście lektur obowiązkowych na maturze w 2026 roku, jednak zdający mogą odwołać się do tej lektury w wypracowaniu. Sprawdź lista lektur matura 2026

Czytanie stymuluje wyobraźnię, poprawia koncentrację, a przede wszystkim pozwala rozwijać słownictwo. Nie chodzi jednak tylko o te zalety obcowania ze słowem pisanym. Znajomość lektur jest także szalenie ważna podczas egzaminu maturalnego.

Z pewnością jakaś część z nich pojawi się w arkuszu maturalnym. Każda z lektur obowiązkowych niesie za sobą głębsze treści, niektóre z nich uczą patriotyzmu, szacunku do naszego kraju, inne z kolei dostarczają wiedzy historycznej lub są świadectwem ówczesnej kultury i sztuki.

Odpowiednie przygotowanie się do matury 2026 jest niezwykle ważne. Należy pamiętać, że język polski jest jednym z trzech obowiązkowych egzaminów maturalnych (poza matematyką i językiem obcym nowożytnym). To właśnie między innymi od jego wyniku zależy, czy uczeń dostanie się na wybrane przez siebie studia.

Poniżej znajdziecie najważniejsze informacje dotyczące "Pamiętników" autorstwa Jana Chryzostoma Paska. Między innymi najważniejsze zagadnienia, czas i miejsce akcji utworu oraz bohaterów.

Spis treści

Zagadnienia, które mogą się pojawić na maturze
Pamiętniki główni bohaterowie
Pamiętniki czas i miejsce akcji
Pamiętniki najważniejsze wątki
Zobacz także

Zagadnienia, które mogą się pojawić na maturze

Najważniejsze zagadnienia, które mogą pojawić się na maturze z języka polskiego dotyczące "Pamiętników", to:

Budowa utworu "Pamiętniki" Jana Chryzostoma Paska ("Pamiętniki" dzielą się na dwie części).
Geneza utworu "Pamiętniki" Jana Chryzostoma Paska.
Okoliczności i czas powstania "Pamiętników" Jana Chryzostoma Paska.
Charakterystyka utworu Paska na tle pamiętnikarstwa XVII wieku.
"Pamiętniki" Jana Chryzostoma Paska jako utwór niejednorodny gatunkowo (relacja typowo dziennikarska, opowieść stylizowana na gawędę, styl charakterystyczny dla romansów).
"Pamiętniki" autorstwa Jana Chryzostoma Paska jako przykład literatury nurtu sarmackiego.
Czym charakteryzuje się warstwa językowa "Pamiętników"? (występowanie wyrazów i zwrotów zaczerpniętych z języka łacińskiego – makaronizowanie tekstów).
Problematyka "Pamiętników" Jana Chryzostoma Paska.
Motyw ziemiaństwa w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska.
Motyw dworku w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska.
Motyw podróży w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska.
Motyw miłości w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska.
Motyw tradycji w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska.
Motyw pijaństwa w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska.
Motyw wojny w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska.
Wpływ "Pamiętników" Jana Chryzostoma Paska na literaturę.
Portret Sarmaty w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska.
Obraz psychiki szlachcica polskiego z Xvll wieku w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska.
Żywe opisy batalistyczne w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska.
Typ narracji zbliżony do powieściowego w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska.

sprawdź

matura 2026 polski - podstawowy

matura 2026 polski - rozszerzony

matura 2026 polski - ustny

Dalsza część artykułu pod reklamą

Pamiętniki główni bohaterowie

Jan Chryzostom Pasek – jest bohaterem oraz narratorem swoich "Pamiętników". Nazywa siebie "podwójnym obywatelem", ponieważ jest i szlachcicem i żołnierzem. Pasek bierze udział w wyprawach na Węgry (jako żołnierz), walczy także w Danii i bierze udział w wojnie z Moskwą. Jest walecznym i odważnym żołnierzem.

Jednak jest też ciekawy świata – próbuje poznawać obyczaje, które panują w innych krajach, opisuje przyrodę, a także sposób życia ludzi innych narodowości. Jest wnikliwym i wrażliwym obserwatorem. Pasek jako żołnierz często walczy dla zdobycia "łupów", opisuje, co mu się podoba i co chciałby zdobyć.

Pasek jako ziemianin i gospodarz żyje w zgodzie z cyklem natury, korzysta z przywilejów życia na wsi. Pasjonuje się oswajaniem dzikich zwierząt. Jego problemami jako gospodarza jest urodzaj, pogoda, a także kłopoty z dzierżawcami majątku. Bohater wierzy w magię.

Dalsza część artykułu pod reklamą

Pamiętniki czas i miejsce akcji

Pierwsza część "Pamiętników" autorstwa Jana Chryzostoma Paska obejmuje lata ok. 1655 – 1666 i są to lata wypraw wojennych. Druga część z kolei dotyczy już życia ziemiańskiego.

Jan Chryzostom Pasek zaczął spisywać swoje pamiętniki dość późno, ponieważ ok. 1690 roku. W swoim dziele opisuje jednak wydarzenia, które miały miejsce ok. czterdziestu lat wcześniej. Jako autorowi zdarzały mu się dość często różne pomyłki, przesunięcia w czasie różnych wydarzeń. Wspomnienia Paska spisywane są przez niego dawno po zakończeniu służby wojskowej, gdy już osiedlił się we własnym gospodarstwie. "Pamiętniki" Jana Chryzostoma Paska w wersji drukowanej ukazały się dopiero w 1836 roku.

Akcja "Pamiętników" rozgrywa się w wielu miejscach, jest to między innymi: Szwecja, Dania, Rosja, a także w majątku Olszanka, we wsi Trzemeszna, w Czaplinku oraz w Warszawie i Wilnie.

Dalsza część artykułu pod reklamą