Chłopcy z placu Broni, Ferenc Molnar | egzamin ósmoklasisty 2026

• Erno Nemeczek – główny bohater książki. Pochodzi z niezamożnego domu i jest najmłodszym członkiem grupy. Wrażliwy, wątły i nieśmiały uważany przez pozostałych za tchórza i słabeusza. W rzeczywistości jednak Erno wielokrotnie wykazuje się odwagą i gotowością do poświęceń, a lekceważąca postawa kolegów sprawia, że jeszcze mocniej próbuje udowodnić swoje zaangażowanie.

• Janosz Boka – przywódca grupy. Pomimo młodego wieku jest rozważny i spokojny, a na tle kolegów wyróżnia się dojrzałością. Jego rozwaga i honor sprawiają, że jest prawdziwym liderem, nie zawodzi w nawet najtrudniejszych sytuacjach i bierze odpowiedzialność za swoje czyny.

• Deżo Gereb – w przeciwieństwie do głównego bohatera, pochodzi z zamożnej rodziny. Jest gwałtowny i niepokorny. Ubiega się o przywództwo w grupie, ale w głosowaniu zdecydowanie przegrywa z Boką, co sprawia, że jest zazdrosny i rozgoryczony. Te uczucia prowadzą go do zdrady i przejścia na stronę wrogiej grupy. Po czasie zdaje sobie sprawę z popełnionego błędu i za zgodą kolegów powraca.

• Feri Acz – przywództwa wrogiej grupy – „czerwonych koszul”. Wzbudza szacunek postawą i budową ciała, jak również pogłoskami o wyrzuceniu ze szkoły, jednak nie jest postacią jednoznacznie negatywną. Jest silny, odważny, kieruje się honorem i uczciwością.

• Bracia Pastorowie – członkowie „czerwonych koszul”. Silni, skorzy do stosowania przemocy i wykorzystujący słabszych od siebie.

• Związek kitowców – stowarzyszenie, do którego należało kilku chłopców, a zajęciem którego było wydłubywanie kitu z okien.

Akcja książki Ferenca Molnara rozgrywa się w Budapeszcie, stolicy Węgier. Miejscami, w których toczą się najistotniejsze wydarzenia są: plac Broni (ulica Pawła), szkoła, ogród botaniczny, jak również kamienica, w której mieszka główny bohater. Czas akcji to niespełna dwa tygodnie marca 1889 roku.

Powieść węgierskiego autora przedstawia losy grupy nastolatków, mieszkających w Budapeszcie, którzy stopniowo wchodzą w dojrzałość i mierzą się z coraz poważniejszymi problemami. Bohaterami są dwie zwaśnione grupy, walczące o miejsce spotkań, czyli chłopcy z placu broni oraz czerwone koszule. Co warto zaznaczyć, nie jest to schematyczna walka dobra ze złem, bitwa pomiędzy postaciami pozytywnymi a postaciami negatywnymi.

Zaznajamiając się z lekturą warto zwrócić uwagę na kilka wątków oraz motywów literackich, jakie w niej znajdziemy. Są to między innymi:

• motyw przyjaźni
• motyw zdrady
• motyw walki
• motyw honoru
• motyw poświęcenia

Ferenc Molnar za sprawą swojej powieści zwraca uwagę na kwestie moralne. Pomimo młodego wieku chłopcy cenią sobie takie wartości jak uczciwość, honor i lojalność, piętnując postawy karygodne, takie jak zdrada. Plac Broni (ulica Pawła) jest dla nich nie tylko miejscem spotkań, ale i małą ojczyzną, za którą gotowi są walczyć. Cenią to miejsce szczególnie dlatego, że obowiązują w nim ich własne zasady.

Mówiąc o kwestiach moralnych należy wspomnieć także o jasnym przesłaniu, czyli o tym, aby nie lekceważyć słabszych, ponieważ mogą być oni słabsi tylko pozornie. To oczywiście zwrócenie uwagi na głównego bohatera, który jest wątły, nieśmiały i ignorowany przez resztę, a wykazuje się największą odwagą i najwyższym poświęceniem.

W „Chłopcach z placu Broni” przedstawiony jest ciekawy świat, ponieważ z jednej strony bohaterami są bardzo młodzi ludzie, którzy przeżywają interesujące przygody, ale z drugiej strony kończy się czas ich beztroski. Z pozoru niewinne zabawy wydają się być czymś więcej. Bohaterowie kształtują własny system wartości, umieszczając na jego szczycie honor i lojalność, jak również przywiązują wagę do swojej reputacji, o którą są w stanie walczyć.

Przygotowując się do egzaminu ósmoklasisty warto zwrócić uwagę na takie zagadnienia jak:

• uniwersalny charakter powieści
• bezsensowna śmierć
• dorosłe wartości w życiu młodych ludzi
• przejście z dzieciństwa w dorosłość

Na egzaminie ósmoklasisty 2025 pojawiła się lektura „Chłopcy z Placu Broni” autorstwa Ferenca Molnára – klasyka literatury dziecięcej i młodzieżowej.

Dla wielu uczniów wybór lektury był niespodzianką – spodziewali się oni raczej tekstu z zakresu klas 7–8, a nie lektury omawianej we wcześniejszych klasach szkoły podstawowej.

W arkuszu egzaminacyjnym znalazły się również zadania rozwijające umiejętność tworzenia wypowiedzi pisemnych. Jedno z nich dotyczyło analizy postawy bohatera literackiego:

• Spośród lektur obowiązkowych – innych niż "Chłopcy z Placu Broni" – należało wybrać tę, której bohater w sytuacji zagrożenia zachował godną postawę. 

Drugie polecenie sprawdzało zdolność redagowania krótkich form użytkowych. Uczniowie mieli za zadanie:

• Zredagować ogłoszenie informujące o spotkaniu uczniów zainteresowanych udziałem w szkolnym przedstawieniu pt. Przyjaciel na zawsze. 

Zobacz także

harmonogram egzaminu ósmoklasisty 2026

zmiany na egzaminie ósmoklasisty 2026

Lektury na egzaminie ósmoklasisty – lista lektur obowiązkowych i uzupełniających

egzamin ósmoklasisty 2026 język polski

egzamin ósmoklasisty 2026 matematyka

egzamin ósmoklasisty 2026 j. angielski

arkusze egzamin ósmoklasisty

egzamin ósmoklasisty 2026

wyniki egzamiu ósmoklasisty

co sprawia uczniom najwięcej kłopotu na egzaminie ósmoklasisty